Droge huid en supplementen

Eerder berichten we over de oorzaken en behandeling van een droge huid. Naar aanleiding daarvan kregen we heel veel vragen hierover en wat er nog meer aan gedaan kan worden. Zoals het nut van water drinken, het nut van supplementen en welk type moisturizers wat doen op, in en voor de huid.

De oorzaken van een droge huid

Variëren van leeftijd, gure weersomstandigheden, lage luchtvochtigheid ten gevolge van airconditioning of verwarming, frequent douchen en zeepgebruik. Daarnaast kunnen verschillende lichamelijke condities zoals nierfunctie problemen, vertraagde schildklier, erfelijkheid (zoals atopie en ichthyosis vulgaris) en bepaalde medicaties zoals diuretica (hydrochloorthiazide, furosemide) tegen een hoge bloedruk, isotretinoine tegen acne, de huid droger maken.

De gevolgen van een droge huid

De huid heeft een watergehalte tussen de 10-15% nodig om het soepel en intact te houden. Onder de 10% watergehalte is een droge huid zichtbaar in de vorm van schilferigheid. Wanneer de bovenste huidlaag, het stratum corneum, verder uitdroogt, leidt dat tot schilferingen maar ook tot ruwheid en zelfs kleine barstjes.

Asteatotisch eczeem

Wannneer de droogheid aanhoudt kan het zelfs tot asteatotisch eczeem leiden. Asteatotisch eczeem is een niet-allergische vorm van eczeem. De meeste patiënten ervaren dit als een rode, jeukende, droge en schilferige huid vooral aan de handruggen en onderbenen.

Helpt water drinken tegen een droge huid?

Een recent artikel uit 2018 verzamelde vele artikelen omtrent dit fenomeen en concludeerde dat de hydratie van de bovenste huidlaag, het stratum corneum, inderdaad verbeterde. Hoe het hydratatieproces precies tot stand komt is onbekend. Ook is niet bekend hoeveel je moet drinken.

Hebben supplementen nog een toegevoegde hydraterende waarde?

Er zijn weinig supplementen bekend die de huid kunnen hydrateren. Maar een daarvan is hyaluronzuur, onderdeel van de glucosaminoglycanen (GAG). Hyaluronzuur zit van nature in de tweede laag van de huid (dermis) en heeft onder andere een wateraantrekkende functie waardoor de huid soepel en gehydrateerd aanvoelt.

Hyaluronzuur

Diverse onderzoeken hebben aangetoond dat een hyaluronzuur supplement van dagelijks 37.5 mg – 240 mg na 4 tot 6 weken een soepeler en significante huidhydratatie gaf.

Collageenpeptide

Een ander supplement is collageenpeptide. Collageen is het meest voorkomende eiwit in het lichaam. Collageen type 1 en in mindere mate type 3 en GAG  zijn beide verantwoordelijk voor stevigheid en houden vocht in de huid vast. Twee kleine placebo-gecontroleerde studies toonden een verbeterde huidhydratie door het gebruik van een collageenpeptide supplement. Zowel het collageen als GAG waren na 8 weken in de huid toegenomen.

Hoe de ingenomen hyaluronzuur en peptidesupplementen in de huid terecht komen is onbekend.

Welke typen moisturizers zijn er?

Er zijn veel moisturizers op de markt en ze kunnen eigenlijk in 3 verschillende categorieën onderverdeeld worden, elk met een eigen functie.

Emollentia (ruimtevullers) zijn voornamelijk lipiden en oliën en vullen de ruimte tussen de huidcellen (keratinocyten) in de bovenste huidlagen op. Vergelijk het met cement tussen de bakstenen. Bekende voorbeelden hiervan zijn ceramide, squalene, canola, olijf-, palm- en kokosolie.

Belangrijk voor de huidbarrière

Ceramide en squalene worden ook in onze huid gemaakt en spelen een belangrijke rol in de huidbarrière. Uit onderzoek blijkt dat een droge huid in de winterperiode onder andere te maken heeft met een verminderde ceramide aanmaak in de huid. Dit leidt tot een verstoorde huidbarrière waardoor de huid droger wordt.

Hormoonzalf? Gebruik daar dan een ceramide crème bij!

Een ander onderzoek toonde aan dat door de toevoeging van een ceramide-houdende crème naast een sterke hormoonzalf de behandeling bij patiënten met eczeem de symptomen verminderden, ziekteduur verkortte en genezing versnelde.

Humectants (wateraantrekkers) zijn stoffen die water aantrekken, hierdoor verbetert de hydratatie van de stratum corneum, betere cohesie van de keratinocyten en vermindering van schilferingen.

Glycerine, ureum, hyaluronzuur, AHA’s

Typische humectants zijn glycerine, sorbitol, hyaluronzuur, ureum, honing en alpha hydroxy acids (AHA). Tegenwoordig zit hyaluronzuur in veel huidverzorgingsproducten.

Hyaluronzuur is een polysaccharide, oftewel een lange suiker die aan elkaar vastzitten. Een bekend voorbeeld van een polysaccharide is zetmeel. Hyaluronzuur lost niet op in water maar heeft een sterke wateraantrekkende werking, per gram hyaluronzuur kan het enkele liters water aan trekken.

Hyaluronzuur zit van nature in onze huid en bevindt zich voornamelijk in de dermis de tweede laag van de huid en in mindere mate in de opperhuid (epidermis).

Hyaluronzuur in huidverzorging blijft in de bovenste laag van de huid en door water aan te trekken zorgt dat de huidcellen beter zorgt voor een betere hydratatie van de bovenste huidlaag.

Let op: soms maken ze je huid droger

Humectants onttrekken het vocht uit de huid en niet uit vocht van de omgeving. Dit kan bij sommigen meer droogheid en trekkerig gevoel in de huid geven.

Occlusieven (barrière) houdt het vocht in de huid vast door het fysiek te blokkeren. De TEWL wordt hierdoor tegengehouden.

Vaseline, lanoline, siliconen

Voorbeelden van occlusieven zijn vaseline, lanoline, siliconen en wassen. 5% Vaseline vermindert heel efficiënt de TEWL met 98% gevolgd door lanoline, minerale olie (paraffine) en siliconen dat slechts 20-30% TEWL reductie geeft. Op de huid kunnen occlusieven  glimmen, zwaar en plakkerig aanvoelen.

(TEWL –Transepidermal Water Loss – waterverlies door de huid)
Shop voor meer moisture

Bron:

Asserin J, Lati E, Shioya T, Prawitt J. The effect of oral collagen peptidesupplementation on skin moisture and the dermal collagen network: evidence from an ex vivo model and randomized, placebo-controlled clinical trials. J Cosmet Dermatol. 2015;14:291-301.

Kawada C, Yoshida T, Yoshida H, et al. Ingested hyaluronan moisturizes dry skin. Nutr J. 2014;13:70.

Garibyan L, Chiou AS, Elmariah SB. Advanced aging skin and itch: addressing an unmet need. Dermatol Ther. 2013;26:92-103.

Stress is aanslag op je huid

Relatie tussen hersenen en huid steeds duidelijker.

Vage lichamelijke klachten of huiduitslag? Dat zal wel van stress komen! Dit is een vaak gehoorde verklaring. Het fenomeen ‘huidproblemen en stress’ is al in de oudheid waargenomen, maar de laatste decennia is er meer aandacht aan geschonken.

De recente bevinding is dat er een relatie bestaat tussen hersenen en huid

In tegenstelling tot acute stress, onderdrukt chronische stress het immuunsysteem, waardoor er een verhoogde vatbaarheid is voor infecties en allergieën. Ook kan het sommige vormen van dermatitis, zoals bijvoorbeeld eczeem en psoriasis, verergeren.

Wanneer mensen onder emotionele, fysieke en mentale druk staan, dan ontstaat er psychische stress. Er is een onbalans tussen de ervaren druk en het aanpassingsvermogen. Dit wordt door de hersenen waargenomen, waardoor stresshormonen, zoals corticotropine-releasing hormoon (CRH), glucocorticoïden en adrenaline vrijkomen. Dit veroorzaakt gedragsveranderingen en fysiologische reacties om de balans te herstellen. Uit recente onderzoeken is aangetoond dat de huid direct betrokken is bij stress.

Er zijn 3 verschillende stress mechanismen

In de hersenen, ook wel de Hypothalamus-Hypofyse-Bijnierschors (HHB) as genoemd

De hypothalamus is een onderdeel van de hersenen en beïnvloedt ons vlucht- en vechtgedrag (‘flight or fight’), maar ook zaken als voortplanting, bloeddruk, honger en dorstgevoel, slaap-waakritme, lichaamstemperatuur. Deze klier werkt nauw samen met de hypofyse, ook in de hersenen gelegen. Daarnaast werkt de hypothalamus ook samen met de bijnieren, geslachtsklieren en schildklier.

Onder invloed van stress scheiden cellen in de hypothalamus corticotrophine-releasing hormoon (CRH) af. Vervolgens gaat dat naar de hypofyse en bindt het zich daar met de CRH receptor. Verschillende hormonen worden na de binding met de CRH receptor uitgescheiden, waaronder adrenocorticotropine (ACTH). Dit hormoon gaat via de bloedbaan naar de bijnierschors en stimuleert cortisol en corticosterone. Normaliter is er een cortisol dag- en nachtconcentratie schommeling. In de ochtend is de concentratie het hoogst, in de nacht het laagst. Stress geeft een verhoogde cortisol bloedspiegel en heeft voornamelijk een immuun onderdrukkend en verzwakkend effect.

Huidgelegen HHB-as

Ook in de huid is er een HHB systeem, waarbij CRH en ACTH een rol spelen. Onder invloed van CRH reageren mestcellen, deze spelen een belangrijk onderdeel in ons huidafweersysteem. Er ontstaat meer huiddoorbloeding en ontstekingsbevorderende stoffen.

Symphatic Adrenal Medullary (SAM)-as

Deze as bevindt zich in het bijniermerg. Door stress wordt in de binnenste bijniermerglaag adrenaline en noradrenaline geproduceerd. De lichamelijke reacties die daarop volgen, zijn verwijding van de pupil, verhoogde hartritme, ademhaling en bloedvatvernauwing.

Huidaandoeningen en stress

Verschillende huidziektes of huidcondities kunnen door stress getriggerd of verergerd worden. Het meest bekende voorbeeld is natuurlijk blozen. Roodheid ten gevolge van een acute stressvolle of ongemakkelijke situaties. Huidziektes zoals psoriasis, eczeem en acne kunnen door chronische stress verergeren of uitgelokt worden. Chronische stress kan ook de huid sneller laten verouderen, plus zorgt voor verstoring van je huidbarrière waardoor je huid er droger en doffer uitziet.

Psoriasis

Psoriasis is een chronische huidschilferende aandoening en komt bij 2 tot 4% van de Nederlandse bevolking voor. Naast huidproblemen kunnen ook gewrichtsklachten, diabetes mellitus, overgewicht, hoge bloeddruk, hart en vaatziekten en ziekte van Crohn ontstaan.

Psoriasis kan verergeren als gevolg van stress of door de huidaandoening zelf, welke ook stress geeft. Je zou dat een vicieuze cirkel kunnen noemen. Met name de centrale HHB-as speelt hierbij een rol. De ontstekingsbevorderende stoffen (pro-inflammatoire cytokines) zijn bij psoriasispatiënten in hogere mate aanwezig en deze activeren de HHB-as.

Bij psoriasis kunnen de andere twee assen (huidgelegen HHB-as en SAM-as) ook betrokken zijn, maar de mechanismen hiervan zijn onduidelijk.

Acne

Dat stress door bijvoorbeeld schoolexamens, acne kan verergeren is in diverse observaties waargenomen en in studies onderzocht.

De huidgelegen (HHB) as speelt bij acne een belangrijke rol. CRH stimuleert de lipogenese (het proces waarbij koolhydraten omgezet worden in vet) in de talgkliercellen, stimulatie van talgproductie en toename van ontstekingsbevorderende stoffen. Hierdoor kan acne verergeren.

Atopisch eczeem

Stress heeft een negatieve invloed op de barrièrefunctie van de huid. Onze barrière beschermt ons tegen invloeden van buitenaf en huiduitdroging.

Patiënten met eczeem hebben reeds een verstoorde huidbarrière. Door de combinatie met stress leidt deze barrière disfunctie nog tot een verhoogd waterverlies door de huid, verhoogde prikkels voor allergenen en micro-organismen en een verlaagde jeukdrempel.

De oplossing is niet altijd even simpel

Het ligt voor de hand om chronische stress te herkennen en daar iets aan te doen. Het is echter simpeler gezegd dan gedaan omdat de situaties vaak gecompliceerd zijn. Merk je dat je huid onrustiger, doffer, droger wordt, gebruik dan geen huidproducten die de huid overprikkelen, zoals zuren en agressieve cleansers.

Oogwallen en donkere kringen

Herken de kleur kringen en wat je kan doen bij wallen

We streven ernaar om er energiek, jeugdig en fris uit te zien, maar een van de eerste plaatsen waar tekenen van veroudering zichtbaar zijn, is de huid rondom de ogen. De gevoelige huid in dit gebied is extreem dun, slechts 0.05 mm dik en bevat weinig talgklieren en onderhuids vetweefsel.

Oorzaken van rimpels

Tijdens veroudering delen de huidcellen langzamer en wordt de lederhuid waarin het bindweefsel en de collagene vezels liggen, dunner. We verliezen de elastische- en collageenvezels, waardoor er steun- en elasticiteitverlies optreedt.

De huid wordt steeds minder goed in staat om vocht vast te houden. Hij wordt hierdoor doffer en droger. Dit tezamen draagt bij aan de ontwikkeling van rimpels.

Weinig talgklieren rond de ogen betekent sneller rimpelvorming

De hoeveelheid talgklieren rond de ogen is lager dan op de overige delen van het gezicht. Een Japanse studie toonde een relatie aan tussen de hoeveelheid talgklieren en rimpeldiepte. Hierdoor zijn er relatief meer diepere lijnen rond de ogen

Oorzaken van wallen

Wallen onder de ogenkunnen door vetuitstulping, vochtophoping of volumeverlies ontstaan.

Vetuitstulping komt door een zwakkere m. orbicularis oculi spier (kringspier om de oog) hierdoor stulpt er door scheurtjes vet vanuit de achtergelegen vet compartiment. Vaak hebben er meerdere familieleden hier last van.

Vochtophoping onder de onderste oogleden ontstaan door verstoorde lymfeafvoer, teveel zout in dieet, stress of onvoldoende nachtrust.

Volumeverlies ontstaat doordat als gevolg van het ouder worden de overgang van het onderooglid naar de wang groter wordt. De traangoot, ook wel de tear through genoemd, wordt dieper.

Het volumeverlies ontstaat in de botten onder de ogen en in de steunstructuren van de huid. Hierdoor verplaatsen de oppervlakkig gelegen vetcompartimentjes naar beneden, en zo ontstaat de ‘groeve’.

 

Oorzaken van kringen

Donkere kringen onder de onderste oogleden is ook een uitdagende cosmetisch probleem. De combinatie van rimpels en donkere kringen wekken vaak de indruk dat je verdrietig en vermoeid eruit ziet.

Donkere kringen komen zowel bij mannen als vrouwen voor, verschillende leeftijden en ethnische achtergronden.

Oorzaken van donkere kringen zijn divers:

  • dermale melanine (pigment) afzetting,
  • postinflammatoire hyperpigmentatie na eczeem of allergie,
  • zonlicht,
  • lifestyle,
  • de combinatie van een dunnere doorschijnende onderooglid huid en oppervlakkige haarvaatjes in dat gebied en volume tekort (genetisch bepaald) en volume verlies (veroudering) door een diepliggende oogkas

Bruine, blauwe of blauw-grijze of paarse kringen

Verschillende kleurtinten suggereren de oorzaak van de donkere kringen.

Dermale pigment afzetting (zonlicht, naevus van Ota, medicatie, melasma) in onderooglid geven een bruine, grijze of blauw-grijze verkleuring.

De onderooglid spier, musculus orbiculairs oculi, ligt vlak onder de huid. Door de oppervlakkig gelegen bloedvaten en een dunnere huid kan er een blauw-paarse onscherpe verkleuring ontstaan, met name aan de binnenkant van de ooghoek.

Wat zijn de oplossingen?

Veel mensen denken aan een chirurgische ingreep tegen deze kwalen en vaak schrikt dit af. Soms is een verandering van lifestyle al effectief. Voldoende rust, water, thee, sapjes. Beperk alchoholische dranken en stop met roken.

Cosmeceutics & camouflage

Er zijn veel producten op de markt die tot op een bepaalde hoogte iets tegen donkere kringen, wallen en rimpels kunnen doen.

Tretinoine/vitamine A

En bekend anti-aging ingrediënt. Goed tegen fijne lijntjes, huidverkleuring en voor verbetering van je huidtextuur. Het grootste nadeel van het gebruik is huidirritatie zoals roodheid, branderigheid en schilferingen. HIerdoor is er vaak terughoudendheid in het gebruik van vitamine A rond de ogen.

Antioxidanten zoals vitamine C en E

Antioxidanten neutraliseren de reactive oxygen species (ROS). ROS zijn instabiele en reactieve moleculen in de huid die onder invloed van ultraviolet licht, roken en overmatig alcoholgebruik kunnen ontstaan. Deze ROS moleculen beschadigen cellen in het lichaam.

Vitamine C speelt ook een belangrijke rol in de biostimulatie van collageen in de huid, anti-inflammatoire werking en heeft een huidblekende werking door tyrosinase (een stof die betrokken is bij pigmentvorming) te remmen.

Vitamine E is een lipofiele antioxidant. Een studie toonde een verbetering van de rimpels rond de ogen en vermindering van UV schade na 4 maanden. De combinatie vitamine C en E hebben een synergistische werking, een andere studie toonde een verdubbelde fotoprotectie van de gecombineerde vitamine C en E door de toevoeging van een planthormoon feruline zuur.

Vitamine B3 (niacinamide) heeft een brede werking op de huid. Het stimuleert de aanmaak van ceramide en vrije vetzuren nodig om de barriere functie van de huid te versterken, daarnaast heeft het anti-inflammatoire en vanaf 4% pigmentverminderende eigenschappen.

Hyaluronzuur en ceramiden zitten van nature in de huid. Naarmate we ouder worden vermindert de productie waardoor de huid droger en rimpeliger wordt. Zowel hyaluronzuur en ceramiden zorgen voor hydratatie, behoudt van je huidbarrière waardoor er minder transepidermaal waterverlies is.

  • Overige ingrediënten die vaak gebruikt worden om wallen, donkere kringen en fijne rimpels zijn: cafeïne, groene thee, arbutine en groeifactoren.
  • Optische concealers/camouflage is een simpele manier om donkere kringen te verbergen.

Injectables

Een volumeverlies of -tekort geeft een schaduw onder de ogen. Dit is niet weg te werken met crèmes en camouflage. et is wel mogelijk om het op te vullen met een filler behandeling.

Filler is een heldere gel op basis van een afbreekbaar hyaluronzuur. Met een fijn naaldje wordt het in de huid gespoten om rimpels en plooien te verminderen. De resultaten zijn langdurig maar niet permanent, omdat het hyaluronzuur langzaam door het lichaam wordt afgebroken. Een andere optie is het opvullen met lichaamseigen vet.

Gefractioneerde CO2 laser

Deze laser kan ingezet worden om verslapte oogleden te verstevigen door het bindweefsel selectief tot een bepaalde diepte te verdampen. Echter komen niet alle hangende oogleden voor laser in aanmerking. In dit geval kan een chirurigische correctie van de onder- en bovenoogleden uitgevoerd worden.

Voor donkere pigmentvlekken zijn pigmentlasers zoals Q-switched ruby, alexandrite en Nd-YAG laser geschikt.

Bij gecombineerde pigmentvlekken met fijne bloedvaten is een pulsed dye laser een mogelijkheid.

Trending

Iconopedia

Iconopedia is een rubriek over huid en huidgerelateerde problemen. Trending en interessante medische artikelen worden op een simpele manier weergegeven.

Hogere zuivelconsumptie verhoogt de kans op acne, een Noorse studie:
Acne komt veel voor en de laatste decenium is het verband tussen bepaalde voeding en acne geloofwaardiger geworden. Het doel van deze studie is de hogere zuivelconsumptie tijdens de vroege adolescentie geassocieerd met matige tot ernstige acne tijdens late adolescentie. Een hoge zuivelconsumptie (meer dan 2 glazen volle melk per dag) was zowel bij jongens als meisjes geassocieerd met matige tot ernstige acne. Er was geen verband gevonden tussen acne en het consumeren van  halfvolle of magere zuivelproducenten. De resultaten ondersteunen de gedachte dat zuivelconsumptie bijdraagt aan het ontstaan van acne.

 

Ulvestad M, Bjertness E, Dalgard F, Halvorsen JA. Acne and dairy products in adolescence: results from a Norwegian longitudinal study. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2017;31:530-535.

Lees meer: acne en voeding

 

Vitamine D-light – zonnen onder zonnebank.

Vitamine D spiegels na zonnen onder zonnebank leidt tot voorbijgaande stijging. Onderzoekers bestudeerden de invloed van zonnen volgens de standaard vitamine D waarden in het bloed en algemeen welbevinden. In een studie werden vitamine D waarden na 1 en 12 weken gemeten. Een groep werd extra aan zonlicht blootgesteld.  Deze groep met extra zonlicht werd 27% meer vitamine D na 1 week waargenomen t.o.v de controle groep die geen extra zonlicht ontvingen. Na 12 weken waren er geen verschil in vitamine D bloedwaarden gemeten tussen de interventie en controle groep. En tenslotte er waren geen veranderingen in algemeen welbevinden waargenomen.

Weber B, Bachmann CC, Braun R, Abraham AG, Serra AL, Hofbauer GFL. 25-Hydroxyvitamin-D3 serum modulation after use of sunbeds compliant with European Union standards: A randomized open observational controlled trial. J Am Acad Dermatol. 2017;77:48-54.

Bescherming tegen huidkanker, is er nog meer?

Preventie zoals zonnebrandcrème en kleding zijn tot op heden het best bewezen effectieve middel tegen huidkanker.
Een Amerikaanse studie liet zien dat mensen die regelmatig zonnebrandcrème gebruikten een lager risico op melanoom hadden. Een Australische studie bestudeerde 404 personen en het dagelijks gebruik van SPF15. Na 4.5 jaar had het een beschermend effect op plaveiselcelcarcinoom en melanomen, maar niet voor basaalcelcarcinomen. Het laatste komt het vaakst voor.

Lees meer:

Hoe breng je zonnebrand crème aan?
Zonnestralen
Zonbescherming

Hoe zit het met extra supplementen?

Een gerandomiseerde studie vond dat het gebruik van een antioxidanten supplement bestaande uit vitamine C, vitamine E, bèta-caroteen, selenium en zink geen invloed had op de ontwikkeling  van huidkankers: basaalcel- en plaveiselcelcarcinoom (BCC en SCC). In een 12 jaar durende onderzoek onder meer dan 22.000 mannelijke artsen, had 50 mg bètacaroteen supplement geen invloed op de ontwikkeling van een eerste basaalcel- en plaveiselcelcarcinoom.

Selenium. Een andere gerandomiseerde studie toonde aan dat seleniumsuppletie niet effectief is in het voorkomen van basaalcelcarcinoom, maar  het risico van plaveiselcelcarcinoom kan verhogen. Hoe de risico verhoging precies in elkaar steekt is onbekend.

Polypodium leucotomos extract, liet bij 22 proefpersonen die blootgesteld waren aan zichtbaar licht, UVA en UVB, een afname van alleen UVB effecten. UVB zorgt voor zonverbranding, directe DNA schade, terwijl UVA huidveroudering, pigment en ook huidkanker kan veroorzaken. De studie had enkele beperkingen zoals de selectie van proefpersonen en de dosis polypodium leucotomos extract.

Nicotinamide (vitamine B3) lijkt veelbelovender. Zowel orale supplement 500 mg als 1% nicotinamide creme beschermt tegen zowel UVA als UVB schade. Het lijkt een gunstig effect te hebben op DNA-schade herstel van de huidcellen. Meer studies zijn nodig om de beschermende rol van nicotinamide en huidkanker te onderzoeken.

Lees meer: Spotreducer met niacinamide

Lycopeen veelal te vinden in groenten en fruit. Er is onderzocht of een dieet, rijk aan groenten en fruit, een algemene bescherming tegen deze huidkankers kan bieden. Enkele studies toonden aan dat bepaalde voedingsstoffen sommige effecten van foto carcinogenese (transformatie van gewone cellen naar kankercellen door uv-straling) verminderden. In een gerandomiseerde studie bleek de inname van tomatenpuree, dat rijk is aan lycopeen, de huid te beschermen tegen effecten van uv-straling zoals roodheid en DNA-schade.

Greenberg ER, Baron JA, Stukel TA, et al. A clinical trial of beta carotene to prevent basal-cell and squamous-cell cancers of the skin. The Skin Cancer Prevention Study Group. N Engl J Med 1990;323(12):789-95.

Drolet BA, Connor MJ. Sunscreens and the prevention of ultraviolet radiation-induced skin cancer. J Dermatol Surg Oncol 1992;18(7):571-6.

Green A, Williams G, Neale R, et al. Daily sunscreen application and betacarotene supplementation in prevention of basalcell and squamous-cell carcinomas of the skin: a randomised controlled trial. Lancet 1999;354(9180):723-9.

Green AC, Williams GM, Logan V, Strutton GM. Reduced melanoma after regular sunscreen use: randomized trial follow-up. J Clin Oncol 2011;29(3):257-63.

Sivapirabu G, Yiasemides E, Halliday GM, Park J, Damian DL. Topical nicotinamide modulates cellular energy metabolism and provides broad-spectrum protection against ultraviolet radiation-induced immunosuppression in humans. Br J Dermatol 2009;161(6):1357-64.

Thanos SM, Halliday GM, Damian DL. Nicotinamide reduces photodynamic therapy-induced immunosuppression in humans. Br J Dermatol 2012;167(3):631-6.

Chen AC, Martin AJ, Choy B, et al. A phase 3 randomized trial of nicotinamide for skin-cancer chemoprevention. N Engl J Med 2015;373(17):1618-26

 

De impact van zonnebrand crèmes op het milieu:

Verontrustende berichten en zaken waar je niet bij stil staat als je op het strand ligt te zonnen, is de invloed van zonnebrand middelen op het zeeleven. Er wordt geschat dat jaarlijks 25-60 miljoen flessen zonnebrandmiddelen direct of via douchen in de zee terecht komen.
Lees meer: leef bewust

 

Witte wijn en likeur verhoogt risico op rosacea bij vrouwen in de Verenigde Staten.

De relatie tussen alcohol consumptie en rosacea is onduidelijk, zo is het gebleken uit eerdere studies. In een Amerikaanse studie onder 82.737 vrouwen werden gegevens over alcohol consumptie en de diagnose rosacea, vastgesteld door een arts verzameld. Gedurende 14 jaar werd bij 4945 vrouwen rosacea vastgesteld. In vergelijking met geheel onderhouders, bleek dat alchohol consumptie, rosacea significant verhoogd. 1-4 glazen per maand verhoogde de risico op 14% op het ontwikkelen van rosacea en meer dan 5 glazen per week was de risico 49%. Rode wijn had geen effect op rosacea.

Li S, Cho E, Drucker AM, Qureshi AA, Li WQ. Alcohol intake and risk of rosacea in US women. J Am Acad Dermatol. 2017;76:1061-1067.

Lees meer: voeding en huid

 

Iconic Elements Anti-aging combineren met Mineral Sunscreen SPF20-30

Uit diverse onderzoeken blijkt een combinatie anti-oxidanten in crème, zoals bijvoorbeeld vitamine C, E, groene thee en zon bescherming minder zonschade geeft. De opgebouwde vrije radicalen in de huid ten gevolge van ultraviolet licht  worden door anti-oxidanten weggevangen. Op langer termijn geeft het minder huidbeschadigingen zoals rimpels, pigmentvlekken en mogelijk ook minder huidkanker.

En ander interessante bevinding, de anti-oxidanten concentratie vitamine C & E in de huid is 10-40 keer hoger na smeren dan orale (vitamine tablet)  inname. En de anti-oxidanten blijven na smeren enkele dagen in de huid aanwezig.

literatuur:

Oresajo C, Yatskayer M, Galdi A, Foltis P, Pillai S. Complementary effects of antioxidants and sunscreens in reducing UV-induced skin damage as demonstratedby skin biomarker expression. J Cosmet Laser Ther. 2010 Jun;12(3):157-62.

Matsui MS, Hsia A, Miller JD, Hanneman K, Scull H, Cooper KD, Baron E. Non-sunscreen photoprotection: antioxidants add value to a sunscreen. J Investig Dermatol Symp Proc. 2009 Aug;14(1):56-9.

Darr D, Dunston S, Faust H, Pinnell S. Effectiveness of antioxidants (vitamin C and E) with and without sunscreens as topical photoprotectants.  Acta Derm Venereol. 1996 Jul;76(4):264-8.

Foto verpakking SPF30 gezicht                                                                                                                  

 

Xerosis (droge) huid

Een veelvoorkomend probleem is een droge huid (in het Grieks xerosis cutis). De oorzaken hiervan zijn gure weersomstandigheden, lage luchtvochtigheid ten gevolge van airconditioning of verwarming, frequent douchen en zeepgebruik. Daarnaast kunnen verschillende lichamelijke condities zoals nierfunctie problemen, vertraagde schildklier, erfelijkheid (zoals atopie en ichthyosis vulgaris) en bepaalde medicatie voor acne zoals isotretinoine de huid  droger maken. In een milde vorm is er vaak alleen schilferigheid zonder klachten, maar je kan naast schilferingen ook roodheid, een trekkerig gevoel en zelfs eczeem (asteatotisch eczeem) ontwikkelen.

Onze natuurlijke bescherming is de epidermis, de bovenste huidlaag, dat bestaat uit keratinocyten. Ertussen bevinden zich vulstoffen zoals lipiden en eiwitten. Het lipide-deel van de epidermis helpt bij het voorkomen van vochtverlies en bestaat uit ceramide, cholesterol en essentiële vetzuren.

Natural moisturizing factoren (NMF) zijn onze natuurlijke wateraantrekkende stoffen die zich exclusief in het stratum corneum van de bovenste huidlaag bevinden. Deze stoffen bestaan uit  2-pyrrolidone-5-carboxylic acid (PCA),  urocaan zuur (UCA) en  zouten zoals magnesium, calcium, lactaat en ureum.

Het zorgt ervoor dat het water aangetrokken en gebonden wordt, zelfs in een omgeving met een lage (< 50%) vochtigheidsgraad. De invloed van een hoge zuurgraad (pH), zoals douchen en zeepgebruik, heeft een negatieve invloed op de vorming van een huideigen NMF.

De talgklier speelt ook een rol; de gevormde talg zorgt als het ware voor een coating op onze huid en haren om onder andere vocht in je huid vast te houden. Echter verminderd onze eigen huidtalgproductie vanaf onze twintigste levensjaar met 23% per decade! We drogen langzaam uit.

Onderzoek wijst uit dat de huidbarrière in de baarmoeder na de vierendertigste zwangerschapsweek is gevormd. Na de geboorte is de babyhuid in de eerste maand droger en gedurende een periode van twee jaar neemt het watergehalte in de huid toe. Aanvankelijk is de stratum corneum (bovenste huidlaag) van een baby ruwer en wordt geleidelijk gladder. Naarmate we ouder worden krijgen we meer te maken met een drogere huid door afname van onze huidlipiden zoals ceramide, vertraagde epidermale celvernieuwing en verandering in de huidkeratine, een onoplosbaar eiwit dat ons tegen de buitenwereld beschermt. Keratine maakt onze huid taaier en waterafstotend. Bij het ouder worden nemen keratine K1 en K10 gelegen in de bovenste epidermale laag af. K5 en K14 die zich in de basale onderste laag bevinden nemen toe. Dit alles resulteert in vochtverlies in de huid, oftewel transepidermaal waterverlies (TEWL).

De huid heeft een watergehalte tussen de 10-15% nodig om het soepel en intact te houden. Onder de 10% watergehalte is een droge huid zichtbaar in de vorm van schilferigheid. En wanneer de bovenste huidlaag, stratum corneum, verder uitdroogt dan leidt dat tot schilferingen maar ook tot ruwheid en zelfs kleine barstjes.

Er zijn veel moisturizers op de markt en kunnen eigenlijk in 3 verschillende categorieën onderverdeeld worden, elk met een eigen functie.

Emollentia (ruimtevullers) zijn voornamelijk lipiden en oliën en vullen de ruimte tussen de keratinocyten in de bovenste huidlagen op. Vergelijk het met cement tussen de bakstenen. Emollentia hebben ook een lichte barrièrefunctie om waterverlies in de huid tegen te gaan, waarbij het  een soepele, gehydrateerde en zachtere huid geeft. Bekende voorbeelden hiervan zijn ceramide, squalene, canola, olijf-, palm- en kokosolie. Onze natuurlijke ceramide en squalene spelen een belangrijke rol in de huidbarrière.  Een onderzoek toonde aan dat door de toevoeging van een ceramide-houdende crème naast een sterke hormoonzalf de behandeling bij patiënten met eczeem de symptomen verminderden, ziekteduur verkortte en genezing versnelde.

Humectants (wateraantrekkers) zijn stoffen die water aantrekken, hierdoor verbetert de hydratatie van de stratum corneum, betere cohesie van de keratinocyten en vermindering van schilferingen. Typische humectants zijn glycerine, sorbitol, hyaluronzuur, ureum, honing en alpha hydroxy acids (AHA). Humectants onttrekken het vocht uit de huid en niet uit vocht van de omgeving. Dit kan bij sommigen meer droogheid en trekkerig gevoel in de huid geven.

Occlusieven (barrière) houdt het vocht in de huid vast door het fysiek te blokkeren. De TEWL wordt hierdoor tegengehouden. Voorbeelden van occlusieven zijn vaseline, lanoline, siliconen en wassen. 5% Vaseline vermindert de TEWL met 98% gevolgd door lanoline, minerale olie (paraffine) en siliconen dat slechts 20-30% TEWL reductie geeft. Op de huid kunnen occlusieven  glimmen, zwaar en plakkerig aanvoelen. Door het occlusief effect om vochtverlies uit de huid tegen te gaan, komt er nog een ander nadeel bij: het afsluiten van de poriën en afvoergang van talg. Met ontstekingen als gevolg, een fenomeen dat comedogeen wordt genoemd. Met name zijn cacaoboter, myristyl myristate, synthetisch lanoline, sodium lauryl sulfate en octyl stearate comedogeen.

(TEWL –Transepidermal Water Loss)

Nieuw: Iconic Elements Natural Moisturizer Cream heeft deze drie (occlusief, humectant en emollients) elementen verwerkt om de droge huid beter aan te pakken.
Is ongeparfumeerd, geschikt voor droge, gevoelige huid en kinderen.
Geen synthetische ingrediënten, geen minerale oliën.

https://iconic-elements.com/product/natural-moisturizer-cream-body/

 

Anti-Aging’ crème vanuit het oogpunt van Iconic Elements

Als we aan anti-aging crème denken, dan associëren we dit vaak met een mooi, gehydrateerde, soepele en egale huid na het aanbrengen van de crème. Soms zijn de verwachtingen zo hoog dat dit niet wordt behaald. Vaak ontstaan er dan twijfels over het dagelijks verzorgingsritueel en de gebruikte middelen. Hierdoor verliezen we de motivatie om de huid in conditie te houden.

Als dermatoloog heb ik een ander beeld en definitie van anti-aging. Aging oftewel het verouderingsproces in bijvoorbeeld het gezicht vindt op verschillende niveaus plaats. Niet alleen de huid epidermis (oppervlakkige deel van de huid), dermis (diepe huidlaag) verouderen maar ook onze dieper gelegen steunlagen zoals het verminderen van de vetten in de wangen en gebieden bij de slaap, alsmede botontkalking rondom de wangen en ogen. Dit resulteert in huidverzakking. Deze diep gelegen rimpels zijn zelfs met injectables zoals botuline toxine, fillers, laser en plastische chirurgie lastig om glad te strijken. En dat zonder het gezicht ‘onnatuurlijk’ uit te laten zien.

Het verouderingsproces wordt door twee mechanismen bepaald. De biologische klok, oftewel de intrinsieke verouderingsproces bepaalt de ernst en de snelheid van huidveroudering. Een studie suggereerde dat de snelheid van het verouderingsproces slechts 20% door onze DNA wordt bepaald. Dat betekent dat het verouderingsproces voor 80% veroorzaakt wordt door omgevingsfactoren en lifestyle. De uitwendige, extrinsieke verouderingsproces, zoals blootstelling aan ultraviolet licht (zon, zonnebank), luchtverontreiniging, roken, ongezonde voeding, slaapgebrek en stress kunnen dit proces versnellen.

Een van de sleutelprocessen voor zowel intrinsieke, maar met name extrinsieke veroudering is Reactive Oxygen Species (ROS) oftewel vrije radicalen die in de huid ontstaat. Deze onzichtbare vrije radicalen hebben een beschadigende werking op onze elastische en collagene vezels in de dermis (diepe huidlaag) met als gevolg fijne lijntjes en rimpeltjes. Overproductie van ROS ten gevolge van roken, ultraviolet licht kunnen normale huidcellen laten ontaarden en huidkanker cellen vormen.

En tenslotte lentigo solaris, oftewel ouderdomsvlekken, zijn verspreid over de meest huiddelen die het meest blootgesteld zijn aan de zon. Dit wordt ook in èèn adem huid-aging genoemd en is een teken van zonbeschadiging. Deze verouderingsprocessen zijn traag en niet meteen zichtbaar. In de loop der tijd zie je behalve vlekjes ook meer fijne lijntjes en voelt de huid droger aan.

Wat is zinvol om te smeren? Er zijn aanwijzingen dat 10.000 jaar geleden Egyptenaren oliën en crèmes gebruikten om de huid te beschermen tegen de zon en droge huid. Er is ook naarstig gezocht naar het geheim van de eeuwige jeugd, maar een perfect elixer is nog niet ontwikkeld. De technologie heeft echter wel voor een aanzienlijke vooruitgang in de huidverbeterende producten gezorgd.

 

Je hebt een groep anti-oxidanten bestaande uit vitamines zoals C, E, Niacinamide, polyfenolen, flavonoïden. Deze groep verminderen collageen degradatie door de ROS (vrije radicalen) aan te pakken. De andere groep zijn cel regulatoren, voorbeelden hiervan zijn vitamine A, peptides en groeifactoren. Zij hebben een directe werking op collageen stimulatie in de diepe laag van de huid. Dit is een geleidelijk proces.

Preventie is uiteraard beter dan genezen. Dermatologisch gezien is anti-aging crème een lange termijn investering voor je huid.

En daar heb je wel invloed op.

Voeding bij acne, psoriasis, huidkanker en rosacea

Als dermatoloog wordt mij vaak de vraag gesteld of er een verband bestaat tussen voeding en een huidaandoening. We kennen de relatie tussen vitamine C gebrek en scheurbuik, te weinig ijzer kan bloedarmoede, nagelafwijkingen of jeukklachten veroorzaken en zink deficiëntie kan tot vertraagde wondgenezing leiden. Er zijn de laatste jaren meer onderzoeken naar huidziekten zoals acne, huidkanker, psoriasis, eczeem, rosacea en de invloed van voeding gedaan.

Acne

Lang hebben dermatologen op basis van eerdere onderzoeken de relatie tussen ‘slecht’ dieet en acne ontkent. Maar de meest recente onderzoeken tonen aan dat er sterke aanwijzingen zijn dat melk, onevenwichtige vetzuren en koolhydraatrijk voedsel acne kan verergeren.

Groeihormoon in melk dat de talgklier stimuleert

De hormonen van koeien in melk heeft mogelijk een comedogeen (talgklier verstoppende stof) effect. Er wordt aangenomen er in melk een stof zit die de talgklier stimuleert. Dit is de insuline gelijkende groeifactor 1 (IGF-1). Het niveau van deze stof in het menselijk lichaam stijgt toch al tijdens de puberteit, onder invloed van de groeihormoon, en en dat loopt gelijk op met de verschijning van acne.

Teveel omega-6 vetzuur stimuleert ontstekingen

In Westerse diëten is vaak een tekort aan omega-3 en de voorloper hiervan, αLA. In een doorsnee Westers dieet kan de verhouding omega-6 ten opzichte van omega-3 vetzuren wel 10:1 tot 20:1 zijn, tegenover een verhouding van 3:1 tot 2:1 in niet-Westerse diëten of bij niet-geïndustrialiseerde volkeren. Er wordt gedacht dat omega-6 vetzuren hogere ontstekingsbevorderende effecten hebben. Ze worden dan ook geassocieerd met de ontwikkeling van acné. Aan de andere kant wordt de inname van grote hoeveelheden omega-3 vetzuren geassocieerd met de afname van ontstekingsfactoren.

Oppassen met snel verteerbare koolhydraten

Dan is er nog de glycemie: de hoeveelheid snelverteerbare koolhydraten in voeding die de bloedsuikerspiegel laat stijgen, kan van invloed zijn op het uitlokken van acné vulgaris. Een dieet dat gebaseerd is op producten met een hoge glycemische index (witbrood, witte rijst, gewone pasta, koek en snoep, etc) leidt tot een verhoogde insuline productie (hyperinsulinemie). Een verhoogd insulineniveau stimuleert de afscheiding van androgenen (mannelijke hormonen) en veroorzaakt een verhoogde talgproductie, wat een fundamentele rol speelt in het veroorzaken van acné vulgaris.

Invloed van chocolade is niet bewezen

Voorzover staat chocolade niet op de acne stimulerende voedingslijst.

Huidkanker (niet melanoma huidkanker BCC en SCC)

Niet-melanoma huidkanker zoals basaalcelcarcinoom (BCC) en plaveiselcelcarcinoom (SCC) zijn de meest voorkomende vorm van kanker.

Lycopeen, rijkelijk aanwezig in tomatenpuree

Er is onderzocht of een dieet, rijk aan groenten en fruit, een algemene bescherming tegen deze huidkankers kan bieden. Enkele studies toonden aan dat bepaalde voedingsstoffen sommige effecten van foto carcinogenese (transformatie van gewone cellen naar kankercellen door uv-straling) verminderden. In een gerandomiseerde studie bleek de inname van tomatenpuree, dat rijk is aan lycopeen, de huid te beschermen tegen effecten van uv-straling zoals roodheid en DNA-schade.

De oranje kleurstof uit wortels

Andere studies hebben aangetoond dat inname van bètacaroteen en lycopeen, in wortels en tomaten, kunnen beschermen tegen UV-gemedieerde schade.

Onderzoeken bij mensen leveren tegenstrijdige resultaten wanneer er specifiek voor huidkanker werd onderzocht. Zo ondersteunen over het algemeen de onderzoeken naar het gebruik van antioxidanten supplementen de preventie van huidkanker niet.

Weinig wetenschappelijk bewijs voor bescherming van antioxidanten supplementen tegen ontstaan huidkanker

Een gerandomiseerde studie vond dat het gebruik van een antioxidanten supplement bestaande uit vitamine C, vitamine E, bèta-caroteen, selenium en zink geen invloed had op de incidentie van basaalcel- en plaveiselcelcarcinoom (BCC en SCC).

In een 12 jaar durende onderzoek onder meer dan 22.000 mannelijke artsen, had 50 mg bètacaroteen supplement geen invloed op de ontwikkeling van een eerste basaalcel- en plaveiselcelcarcinoom.

Een studie toonde verhoging risico plaveiselcelcarcinoom aan door slikken selenium

Een andere gerandomiseerde studie toonde aan dat seleniumsuppletie niet effectief is in het voorkomen van basaalcelcarcinoom, maar  het risico van plaveiselcelcarcinoom verhoogt.

Psoriasis

Het is aangetoond dat patiënten met psoriasis vaak ook last krijgen van andere aandoeningen zoals obesitas, diabetes, hypertensie (verhoogde bloeddruk) en dyslipidemie (verhoogde waarden van totaal-cholesterol, LDL-cholesterol, triglyceriden en een verlaagd HDL-cholesterol) en dat ze daarmee ook meer risico lopen op het krijgen van hart- en vaatziekten.

Meer kans op suikersuikte

Een analyse van 27 verschillende observationele studies wees uit dat psoriasis geassocieerd is met zowel een verhoogde kans op als het inderdaad krijgen van suikerziekte.

Meer kans op verhoogd cholesterol

Uit een een overzicht van 25 observationele studies, met meer dan 265.000 psoriasispatiënten, blijkt dat psoriasiseen grotere kans geeft op dyslipidemie (verhoogd cholesterol). De aanwezigheid van psoriasis alleen is een onafhankelijke risicofactor voor hartinfarct.

Dieet om  risico hart- en vaatziekten bij psoriasis patiënten te verminderen

Het is zeer zinvol om dieetadviezen te geven aan patiënten met psoriasis om de risico’s van hart- en vaatziekten te verminderen. Er is aangetoond dat bepaalde voedingsstoffen zoals groenten en fruit, onbewerkte granen en omega-3-vetzuren (in vette vis, lijnzaadolie, walnoot en soja olie) en minder omega-6-vetzuren juist vaatontstekingen, een risicofactor van psoriasis patiënten, verbeteren.

Glutenvrij

Veel psoriasispatiënten vertonen een verhoogde gevoeligheid voor gluten en hun symptomen verbeteren bij een glutenvrij dieet.

Atopisch eczeem

Atopisch eczeem en voedselallergieën zijn sterk met elkaar gecorreleerd en soms ook de oorzaak van eczeem. De meest voorkomende voedingsstof-triggers zijn melk, eieren, tarwe, soja, noten en zeevruchten. Deze stoffen kunnen een acute type 1 IgE gerelateerde reactie geven na inname. Binnen enkele minuten tot uren kan er een eczeem uitbarsting plaatsvinden.

Jeuk en galbulten

In 40-60% van de gevallen is een IgE gerelateerde voedingsallergie. Dit gaat gepaard met jeuk en galbulten, zonder eczeem. Naast huid kunnen er ook keel-, maagdarm- en hartklachten ontstaan.

Bij klachten na 48 uur is voedselintolerantie vaak niet duidelijk

Ook kunnen na 48 uur nog klachten ontstaan. Denk aan roodheid, schilferingen en jeukklachten. Deze zijn dan meestal niet gerelateerd aan IgE, de relatie met voeding is dan ook onduidelijk.

Overgevoeligheid voor meerdere voedingsstoffen tegelijk komt vaker voor 

In een studie naar voedselintolerantie voor koemelk, kippenei, tarwe en soja bij 106 kinderen met atopisch eczeem, werd een eczemateuze reactie voor 1 voedingsstof bij 6% van de kinderen waargenomen. Bij 21% van de kinderen ontstond een eczeemreactie als gevolg van een gecombineerde voedingsintolerantie.

De ene stof kan een overgevoeligheid voor de andere stof uitlokken

Het kan nog ingewikkelder. Want een overgevoeligheid voor een parfumstof als perubalsem kan na het eten van tomaten, bessen, kersen, of kanaal je eczeem zo maar laten opflammen. Ook zijn er kruisreacties mogelijk met anderen stoffen. Zoals in geval van perubalsem met benzoëzuur, eugenol, kaneelzuur, benzoïne, tolubalsem, houtteer, terpentijn, propolis en storax (hars).

Het nut van pre- en probiotica

Prebiotica (een verzamelnaam voor onverteerbare koolhydraten en voedingsvezels) geven atopisch eczeem verlichting. Prebiotica zit in brood, fruit, groente, graanproducten en peulvruchten. Ook probiotica wordt als positief aangeschreven  (goede darmbacteriën) in een  Cochrane-review in 2013.  Vier onderzoeken met 1428 kinderen toonde  verminderde atopische dermatitis aan na van prebiotische supplementen.

De Lactobacillus

In een meta-analyse van 16 studies werd aangetoond hoe gunstig probiotica waren voor mensen met gewone eczeem klachten als voor mensen met een zeer verhoogd risico op eczeemklachten. Specifiek toonde een subgroepanalyse aan dat Lactobacillus en Lactobacillus met Bifidobacterium ook beschermend kunnen zijn tegen atopische dermatitis. Echter de optimale dosis, welk type bacteriën en behandelduur met probiotica is nog onduidelijk.

Rosacea

Rosacea is een chronische huidaandoening waarbij de roodheid in het gezicht doorgaans niet vanzelf verdwijnt. Ook is de neus vaak rood, gezwollen en vol met puistjes, de zogenaamde “drankneus”. Het is daardoor een cosmetisch storende huidziekte.

Pas met likeur en witte wijn

Een recente studie onderzoek bij 82.737 Amerikaanse vrouwen blijkt echter dat alcohol het risico op rosacea verhoogt. De onderzoekers zochten uit of het verschil maakte wat de vrouwen dronken. De grootste boosdoeners bleken witte wijn en likeur.

Meer dan 5 glazen per week geeft een verhoogd risico van 49% bij vrouwen!

Onderzoekers hebben vastgesteld dat eén tot drie glazen per maand  het risico op het ontwikkelen van rosacea met 14 procent verhoogt. Het drinken van vijf of meer glazen witte wijn per week verhoogt de risico met 49 procent. Rode wijn en bier lijken een veilig alternatief te zijn. Bij mannen is het niet onderzocht.

Toenemende aandacht voor de darm-huid connectie

De invloed van voeding is een onderbelicht item in de behandeling van bepaalde huidaandoeningen. Gelukkig zijn er meer studies die hierop focussen. Een nieuwe manier van kijken is de skin-gut axis, oftewel huid-darm as.  De invloed van darmbacteriën en de huid krijgt steeds meer aandacht. Darmbacteriën reageren op je voeding en een dysbalans van goede bacteriën door slechte eetgewoonten hebben invloed op  het immuunsysteem.  Dat heeft gevolgen voor je huid en darmen.

Ziekte van Dercum – pijnlijke vetbult variant

De ziekte werd voor het eerst beschreven door neuroloog Francis Xavier Dercum in 1892 en komt vaker voor dan we denken.

Wat zijn de kenmerken van deze ziekte?

Het wordt gekenmerkt door meervoudige pijnlijke en langzaam groeiende lipomen die vlak onder de huid van bovenarmen, bovenbenen, romp en rond gewrichten gelegen kunnen zijn. Naast meerdere pijnlijke lipomen komt overgewicht, hoofdpijn, stijfheid in de ochtend, vermoeidheid, droge ogen en droge mond en snel blauwe plekken voor. Maar ook hartproblematiek, hoge bloeddruk, slaapstoornissen, depressie en geheugen- en concentratiestoornissen kunnen eraan gerelateerd zijn.

 

 

Hoe ziet de arts het verschil tussen gewone lipomen en Dercum?

Gewone lipomen komen meestal in enkele hoeveelheden voor en ze zijn pijnloos. Dercum zijn meerdere lipomen op voorkeurslocaties, ze kunnen pijnloos zijn maar ook vage klachten geven.

De pijn kan bij aanraking variëren van mild tot buiten proportioneel pijnlijk, en kan uren duren en tot zelfs voortdurend aanwezig zijn. De pijn, die wordt veroorzaakt door druk op de nabijgelegen zenuw, is nooit door weefselonderzoek bevestigd.

 

Hoe vaak komt het voor?

Ziekte van Dercum komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, en dan vooral tussen de 35 en 50 jaar. Oorspronkelijk veronderstelde Francis Xavier Dercum dat het voornamelijk bij postmenopauzale vrouwen voor komt. Echter toonde een recentere studie aan dat 85.7% voor de menopauze voor komt. 16% Van de mannen heeft hier last van. Voor zover bekend komt het niet bij kinderen voor. Hoeveel het in de bevolking voor komt is onbekend.


De oorzaak is niet bekend, het kan in de meeste gevallen spontaan optreden.

Ziekte van Dercum komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, en dan vooral tussen de 35 en 50 jaar. Oorspronkelijk veronderstelde Francis Xavier Dercum dat het voornamelijk bij postmenopauzale vrouwen voor komt. Echter toonde een recentere studie aan dat 85.7% voor de menopauze voor komt. 16% Van de mannen heeft hier last van. Voor zover bekend komt het niet bij kinderen voor. Hoeveel het in de bevolking voor komt is onbekend.

Erfelijkheid speelt een rol en is ‘autosominaal dominant’, dat wil zeggen dat een ouder met een afwijkende gen het aan 50% van de nakomelingen kan overdragen. Verder krijgen hormonale verstoring, neurologische zenuwstoornissen en auto-immuun stoornissen, waarbij je eigen immuunsysteem onterecht je eigen gezonde weefsel aanvalt, weinig support in de literatuur.

De diagnose wordt gedaan op basis van een anamnese (vragenlijst) en het klinisch beeld waarbij de plekken bekeken worden. Weefsel dat verkregen is uit een biopsie of chirurgische verwijdering is histologisch a-specifiek – dit betekent dat de patholoog geen verschil ziet tussen een gewone lipoom/vetbult en een Dercum-lipoom onder de microscoop. Zoals hierboven al aangegeven wordt het onderscheid duidelijk door de locatie, hoeveelheden en klachten zoals pijn.

Hoe wordt Dercum behandeld?

De behandeling is voornamelijk gericht op pijnklachten. Jammer genoeg is het moeizaam en de pijn reageert slecht op de gebruikelijke pijnstillers. Hormoonbehandeling met corticosteroiden kan de pijn verlichten, maar er is ook een geval bekend in de medische literatuur dat corticosteroid de ziekte juist uitgelokt heeft.

Een andere behandelingsmogelijkheid is met methotrexaat. Dit medicijn remt de afweer en ontsteking. Het wordt ook gebruikt bij reuma en psoriasis. Andere medicijnen die ingezet kunnen worden zijn Infliximab, dat werkt als een antilichaam bij auto-immuunaandoeningen als reuma en psoriasis. Interferon α-2b wordt ook wel eens ingezet.

Het zijn allemaal zware medicijnen waarvan is aangetoond bij toeval dat ze ook effect hadden op Dercum, terwijl ze voor een andere ziekte werden ingezet. Let wel: deze informatie komt uit zeer kleine studies. Het zijn geen medicijnen om mee te starten. Vaak is het de 4e of 5e keus, eigenlijk een wanhoopspoging om een patiënt te helpen.

Het verdovingsmiddel lidocaine wil bij enkele patiënten ook nog wel resultaat geven.

Operatieve verwijdering van de vetbult of liposuctie kan een tijdelijke pijnvermindering geven. Met nadruk op tijdelijk omdat vet altijd weer terugkomt, en als er nog een restant van het lipoom is achtergebleven komt die lipoom dus ook weer terug. Lipomen groeien meestal weer aan als ze niet voor de volle 100% weggehaald zijn.

Gordelroos? Verhoogd risico op hartaanval of beroerte!

Gordelroos (herpes zoster) is een naar virus. Het geeft niet alleen veel huid- en gewrichtspijn, uit recent Koreaans wetenschappelijk onderzoek blijkt nu dat je een verhoogd risico loopt op een hartaanval of beroerte na gordelroos. Een belangrijk nieuw inzicht. Onze expert en dermatoloog dr. Francis Wu vertelt hieronder meer over de virusinfectie.

Wie waterpokken kreeg, kan gordelroos krijgen

Gordelroos is een virusinfectie en iedereen die waterpokken heeft gehad, heeft het risico om later gordelroos te ontwikkelen. Beiden worden door hetzelfde virus, het varicella-zoster virus, veroorzaakt.

Het virus blijft aanwezig

Dit virus blijft na waterpokken aanwezig en trekt zich terug in sensibele zenuwcellen in het lichaam. Met name in de romp, hals, schouder en arm, maar ook van hersenzenuwen: in nervus trigeminus (de vijfde aangezichtszenuw die kan zorgen voor aangezichtspijn) en nervus facialis (stuurt de gezichtsuitdrukkingen aan).

Iedereen kan gordelroos krijgen, zelfs als je gevaccineerd bent, echter is de kans klein.

2 op de 10 die waterpokken hadden, krijgen gordelroos

Ruim 2 op de 10 mensen die waterpokken hebben gehad, krijgen ooit te maken met gordelroos. In principe kan gordelroos meerdere malen bij een persoon optreden maar dat komt zelden voor.

Meestal ouder dan 50

De meeste mensen die gordelroos krijgen zijn ouder dan 50 jaar. Het risico op gordelroos groeit met leeftijd ten gevolge van het verzwakken van ons immuunsysteem. Ook extreme stress en bepaalde medicijnen die het immuunsysteem verzwakken, kunnen de virus activeren en vermenigvuldigen.

Romp, armen en gezicht

Via zenuwbanen bereikt het virus de huid en het bevindt zich dan aan één kant van het lichaam, zogenaamd dermatoom. Bij een ernstige afweerstoornis ( zoals bij leukemie, AIDS) beperkt een gordelroosinfectie niet tot één gebied maar breidt zich uit tot meerdere delen van het lichaam. Vooral de romp wordt vaak getroffen,en daarna de armen. Bij 15% van de mensen met gordelroos zit het in het gezicht.

Zeer besmettelijk zo lang er blaasjes zijn

Gordelroos is zeer hinderlijk en besmettelijk zolang er open wonden en blaasjes aanwezig zijn. Met name pasgeboren baby’s, mensen die nooit waterpokken hebben gehad en patiënten met ernstig verstoorde immuunsysteem zijn vatbaar voor besmetting.

Als de infectie zich aankondigt: moe, koortsig en huidtintelingen

Vlak voor een gordelroosinfectie kan men een moe en koortsig gevoel hebben, daarnaast ook tintelingen in de huid.

Daarna stekende, brandende pijn en rode blaasjes

Twee tot drie dagen later is er hevige, stekende of branderige pijn en ontstaan er ook gegroepeerde rode blaasjes op het aangedane deel van het lichaam. Deze fase duurt maximaal 5 dagen en daarna drogen de blaren in gedurende een periode van twee tot 10 dagen uit.

Meest vervelend: na-pijn. Soms wel een jaar lang.

Het meest vervelende na-effect van een gordelroosinfectie is pijn. De zenuwen die pijn, druk en gevoel registreren, zijn door het virus beschadigd. In 49 studies toonde een variatie van 5 tot meer dan 30% na-pijn aan. Bij mensen boven de 70 jaar ontwikkelt 28% chronische pijn na een acute gordelroos fase. Bij 30-50% % duurt de na-pijn een jaar of langer.

Nog iets om rekening mee te houden: 35%- 59% verhoogd risico op hartaanval of beroerte

Een recente Koreaanse studie toonde een verhoogd risico op een hartaanval of beroerte na een herpes-zosterinfectie. Patiënten met een herpes-zosterinfectie hebben 35% verhoogd risico op een beroerte en 59% verhoogd risico op een hartaanval. Het risico op een beroerte was het hoogst bij patiënten jonger dan 40 jaar. Een verklaring voor deze bevindingen is onduidelijk.

Wat kan je eraan doen?

Bij gezonde mensen zal gordelroos vanzelf genezen en zonder medicatie verdwijnt het binnen ongeveer 1 maand.

Anti-jeuk middelen

Antiseptische of anti-jeuk lotions, gels en poeders worden vaak gebruikt om de jeuk te verlichten en de blaren uit te drogen. De meesten bevatten zink, taninen, menthol of polidocanol. Als er blaren al gevormd zijn, wordt soms wrappen met gekoelde bandages geadviseerd. Maar er is geen goed wetenschappelijk onderzoek naar hoe goed deze behandelingen werken.

Bij ernstige klachten: anti-virale middelen

Pijn en koorts kunnen worden opgelost met medicijnen zoals acetaminophen (paracetamol) of aspirine. Bij ernstige gordelroos met name in het gelaat vlakbij het oog en ernstige afweerstoornis zijn antivirale middelen zoals aciclovir, valaciclovir of famciclovir zinvol.

Alleen moeten de antivirale middelen binnen een week na het opkomen van de eerste verschijnselen gestart zijn. Daarna heeft het weinig zin. Bij pijnklachten is het raadzaam om een huisarts, anaesthesioloog of neuroloog te consulteren.

 

Dit artikel is ook gepubliceerd op Beautyjournaal.