Melasma ontmaskerd – wat kan je doen!

Dionne, onze huidtherapeute & Iconic Elements-teamlid, vertelt hierover meer.

Melasma, ook wel zwangerschapsmasker genoemd, is een pigmentstoornis die gekarakteriseerd wordt door symmetrische, gepigmenteerde maculae. Macula is latijns voor vlek. In de dermatologie wordt deze term gebruikt om een niet-verheven kleurverandering van de huid aan te duiden. Aangezien Melasma zich bevindt in het gelaat wordt het vaak als cosmetisch storend ervaren en kan het zelfs leiden tot psychosociale en emotionele stress.

Wat is pigment en hoe ontstaat het?

De huid bestaat uit drie lagen, de bovenste opperhuid (0.5-1 mm dik), de dieperliggende lederhuid (1-2 mm) waar zich onder andere de bloedvaten en zenuwen bevinden, en het onderhuids vetweefsel.
Pigment is een bruine kleurstof die wordt aangemaakt door de pigmentcellen (melanocyten) die zich in de onderste laag van de opperhuid bevinden. Ze liggen dus relatief oppervlakkig in de huid. In de pigmentcel wordt het pigment verpakt in pigmentkorreltjes en zo afgegeven aan de bovenliggende opperhuidcellen. Pas wanneer het pigment zich in de opperhuidcellen bevindt, is de huid zichtbaar gepigmenteerd.

Pigmentproductie in de huid

Ieder mens, blank of donker, jong of oud heeft ongeveer evenveel pigmentcellen per oppervlakte eenheid. De activiteit van deze pigmentcellen en de hoeveelheid, rijpheid en grootte van de pigmentkorreltjes bepalen iemands huidskleur, en ook de kleur van het haar en de ogen. Bij donkere rassen bevatten pigmentcellen veel meer en veel grotere en rijpere pigmentkorreltjes, en zijn de opperhuidcellen veel voller beladen met pigmentkorreltjes dan bij blankere rassen. Onder invloed van (kunstmatige) uv-straling neemt het aantal werkzame pigmentcellen en de pigmentaanmaak toe. Het resultaat is een bruine verkleuring van de huid.

Hoe ontstaat Melasma?

Onder invloed van hormonen of (kunstmatige) uv-stralen worden de pigmentcellen ingezet om pigment aan te maken. Wanneer deze pigmentcellen te veel en te plaatselijk pigment gaan produceren ontstaat er hyperpigmentatie. Melasma is daar een vorm van. Er is sprake van hyperpigmentatie wanneer er een toename van pigment is in de huid. De huid maakt meer pigment aan en/of het aantal pigmentcellen in de huid neemt toe.

Naast pigmentcellen zijn er aanwijzingen dat er meer cellen in de huid zijn betrokken. Denk ook aan keratinocyten (huidcellen), fibroblasten (bindweefsel cel betrokken bij aanmaak van collageen, hyaluronzuur, elastine in de lederhuid), endotheel cellen (bloedvaatcellen). Deze ‘geprikkelde’ cellen door UV, hormonen kunnen pigmentcellen stimuleren. Wat dr. Wu opvalt is dat mensen met melasma, in het verleden veel zonexposities (buitenactiviteiten, zonvakanties), zonnebank verleden hebben. In weefselonderzoek (wanneeer je en stukje huidsample onder de microscoop bekijkt) blijkt er solaire elastose (= elasticiteit verval in de huid door UV stralen), toename verwijde vaten en lekkende basaal membraam (zie hieronder basal layer) . Het laatste is de overgang tussen hoornlaag (epidermis) en lederhuid (dermis). Door UV stralen is deze laag beschadigd, waardoor het pigment in de dermis ‘lekken’.

Huidlagen: epidermis, dermis en subcutane vet.

Melasma is goed te herkennen door specifieke voorkeurlocaties. Melasma komt namelijk met name voor op het voorhoofd, de wangen, de slapen, rond om de ogen en op de bovenlip. Daarnaast komen de vlekken vaak symmetrisch in het gelaat voor.

Uitlokkende factoren.

De wereldwijde prevalentie van melasma varieert in diverse studies van 8.8% tot 40%. Dit is gebaseerd op de samenstelling van de populatie, het huidtype en de intensiteit van blootstelling aan uv-straling. Voornamelijk komt melasma voor bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Zwangerschap wordt als één van de belangrijkste uitlokkende factoren gezien. Maar ook bijvoorbeeld pilgebruik met oestrogenen kan een rol spelen. De vlekjes die ontstaan kunnen na de zwangerschap of na het stoppen van de pil weer verdwijnen, maar dit is helaas niet altijd het geval. Ook speelt UV-straling een grote rol. Al deze factoren kunnen namelijk leiden tot een verhoogde activiteit van pigmentcellen.

NIEUW is de ontdekking van een eiwit genaamd “OPSIN3” in de melanocyten. Dit eiwitje reageert op hoog energetisch zichtbaar blauw licht. Mensen met een huidtype III (bruine ogen en bruin haar) en donkerder, kan melasma krijgen zonder dat zij in contact zijn gekomen met UV zonlicht.

Opsin3 is een eiwit in je melanocyten, stimuleert pigment door zichtbaar blauw licht – zonder UV stralen

dr. Francis Wu

Hoewel een donkere huid (Fitzpatrick type IV t/m VI – voor meer informatie over huidpigment) een betere bescherming biedt tegen zonneschade, is het op zichzelf een risicofactor voor pigmentstoornissen zoals melasma. Daarnaast is de neiging tot post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH) een belangrijke beperkende factor voor de behandelingsprocedures zoals lasers en chemische peelings. De hoge incidentie van PIH in een donkere huid wordt toegeschreven aan de gebrekkige pathofysiologische respons op huidletsel, wat vervolgens resulteert in een verhoogde melanocytactiviteit. Daarom is preventie en het behandelen van PIH na de behandeling met verschillende middelen, waaronder chemische peelings, van groots belang bij de behandeling van melasma bij een donkere huid.

Lees meer over: Pigmentvlekken na een huidaandoening

Hoe behandel je Melasma?

Het behandelen van melasma is een lastig en vaak lang proces. Hoe dieper het pigment in de huid ligt, hoe slechter de prognose kan zijn. Oppervlakkig pigment (epidermis) is makkelijker te behandelen dan dieper gelegen pigment (dermis). Helaas is behandeling vaak niet permanent, maar is er vaak terugkeer te zien. Vooral wanneer mensen weer de zon in gaan en hormoondisbalans hebben zoals bij een zwangerschap of overgang. Dagelijks een minerale zonnebrand smeren met een hoge beschermingsfactor is dan ook een must. Minerale zonnebrandcrème heeft een brede uv-dekking (zowel UVA en UVB) en pakt ook een deel van het zichtbare blauw licht.

Lees meer over minerale zonnebrand en waarom wij het aanbevelen.

Minerale zonnebrandcrème bij Iconic Elements

Minerale Zonnebrandcreme Iconic Elements
Iconic Elements Minerale Zonnebrandcreme

Daarnaast worden meerdere behandelen methodes ingezet om het beste resultaat te bereiken. De huidige behandelingen omvatten topicale en systemische middelen, zoals chemische peelings en therapieën die op laser en licht gebaseerd zijn. De behandeling doelt op verbetering van bestaande laesies en voorkomen van herhaling. Hydroquinone is een topicale therapie die vaak wordt ingezet en in veel landen als dé gouden standaard wordt beschouwd. Helaas heeft hydroquinone ook een aantal nadelen, zoals het feit dat je het maar kortdurend mag gebruiken en het de huid flink kan irriteren. Diverse andere behandelmethoden die voor melasma kunnen worden ingezet zijn: azelaïnezuur, tretinoïne, peelings, dermabrasie en IPL of de picolaser. Deze behandelingen zijn gericht op de afremming van de melaninesynthese en/of de normalisering van de melaninedistributie.

Behandelplan Melasma

Zoals hierboven vermeld staat is melasma lastig te behandelen. Er is dan ook niet één enkele behandeling die wordt uitgevoerd. Er wordt tijdens het proces gebruik gemaakt van combinatie behandelingen. Deze behandelingen zijn gericht op het voorkomen van pigmentatie, het remmen van de pigmentatie, het verwijderen van pigmentatie en het camoufleren van de pigmentatie. Daarnaast zijn de juiste adviezen van cruciaal belang om het resultaten te behouden.

De Picoway laser is op dit moment een van de betere lasers om melasma te behandelen. Bij IPL en andere soorten wordt er vaak onnodig warmte de huid ingebracht wat het melasma juist kan triggeren. De picoway laser doet dit niet en kan zo veilig de diepere huidlagen bereiken.

Naast de laserbehandeling wordt door middel van de bleek producten de pigmentatie geremd en nieuwe hyperpigmentatie voorkomen. Hydrochinon/azelaïnezuur zijn de meest gebruikte depigmentatiemiddelen. Beide cremes kunnen één tot twee maal daags aangebracht worden op de pigmentvlekken. Helaas zijn deze crèmes niet zonder bijwerkingen. Maar wanneer je beide crèmes vergelijkt in het farmacotherapeutisch kompas is de lijst van de bijwerkingen van azelaínezuur aanzienlijk korter dan die van hydrochinon.

Een andere mogelijkheid is om de melasma te bedekken met medisch camouflageproducten. Lycogel is een van de bekendste producten en heeft een breed assortiment op het gebied van camouflage. Voor ieder huidtint/huidtype is een product beschikbaar. Deze producten zijn op minerale basis en bieden gelijk een volledige zonbescherming. Echter is het nadeel dat dit iedere dag opnieuw herhaald moet worden en de melasma hierdoor niet verminderd.

Wat kun je vanaf thuis doen?

Stap 1: Minerale zonbescherming.

Begin met een minerale zonbescherming die bescherming biedt tegen zowel UVA als UVB, daarnaast moet deze bescherming voorzien zijn van een hoge beschermingsfactor 30 of 50, met daarin antioxidanten. Breng deze bescherming dagelijks aan en herhaal het meerde malen per dag, dit is het allerbelangrijkst bij (gevoeligheid voor) melasma. Hiermee voorkom je dat de pigmentvlek donker wordt door zonlicht of zichtbaar licht.

Stap 2: Nachtcrème met Niacinamide

Naast de zonnebrandcrème voor overdag is het raadzaam een nachtcrème met niacinamide. Niacinamide reguleert de melanogenese neerwaarts. Dat wil zeggen dat er minder melanine wordt gevormd doordat de melanosomen transfer wordt geremd. Zo wordt voorkomen dat er een overvloed aan melanine wordt geproduceerd.

Stap 3: Eventueel combinatie van ingrediënten

In combinatie met vitamine C en E is niacinamide perfect voor het gebruik bij pigmentaties van de huid. Deze samenstelling is namelijk bewezen effectief bij te veel pigment in de huid, mits in de juiste concentratie wordt gebruikt. Zo werkt niacinamide effectief bij een percentage van 5%, vitamine E bij minstens 1% en vitamine C bij minstens 4%.

Melasma pigmentatie kan soms diep in de huid zitten en zal niet alleen door de crème zal verdwijnen. Daarnaast is Iedere huid/melasma anders en iedere huid reageert verschillend, dus laat u goed informeren bij een huidtherapeut/dermatoloog.

Literatuur:

Austin, E., Nguyen, J. K., & Jagdeo, J. (2019). Topical Treatments for Melasma: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials. Journal of drugs in dermatology : JDD, 18(11)

Hakozaki T, Minwalla L, Zhuang J, et al. The effect of niacinamide on reducing cutaneous pigmentation and suppression of melanosome transfer. The British Journal of Dermatology. 2002 Jul;147(1):20-31.

McKesey, J., Tovar-Garza, A., & Pandya, A. G. (2019). Melasma Treatment: An Evidence-Based Review. American Journal of Clinical Dermatology.

Sarkar, R., Bansal, S., & Garg, V. K. (2012). Chemical peels for melasma in dark-skinned patients. Journal of cutaneous and aesthetic surgery, 5(4), 247–253.

Bronzina E, Clement A, Marie B, Fook Chong KT, Faure P, Passeron T. Efficacy and tolerability on melasma of a topical cosmetic product acting on melanocytes, fibroblasts and endothelial cells: a randomized comparative trial against 4% hydroquinone. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020;34(4):897-903.

Inspired By Dionne, Iconic Elements

Nu je hier bent

Pigmentvlekken is niet alleen een cosmetisch probleem, uit een onderzoek blijkt dat er mensen psychisch aan kunnen lijden. Lees meer over pigment en psychische impact.

Hieronder een survey op instagram: 71% herkent het probleem dat pigmentvlekken meer dan alleen een cosmetisch probleem is.

Pigmentvlekken Meer Dan Alleen Een Cosmetisch Probleem Survey

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
WhatsApp

Laat een reactie achter

Aanbevolen berichten

gordelroos herpes zoster beroerte herseninfarct
Dermatologie

Reumatische klachten bij psoriasis

In het kader van de Wereld Psoriasis Dag 2016 worden reumatische klachten bij psoriasis weinig aandacht geschonken. Psoriasis link met andere ziekten…..Zoals je weet is

Lees meer »
Iconic-Elements.com maakt gebruik van cookies. Wij gebruiken onder meer analytische cookies (met Google Analytics) om onze site continu te verbeteren. Lees onze privacybeleid voor meer informatie. Indien je de analytische cookies wilt uitschakelen, klik hier.