TSW bij eczeem – Ontwenningsverschijnselen bij het gebruik van hormoonzalven!

Tsw eczeem? Een speciale verzoekblog over een fenomeen dat te weinig aandacht krijgt: Ontwenningsverschijnselen bij het gebruik van hormoonzalven, oftewel ‘Topical Steroid Withdrawel’ (TSW), ‘red skin syndrome’ of ‘topical steroid addiction’. In de spreekkamer een onderbelicht probleem, maar op het internet een hot item.

Hormoonzalven zijn de eerste keus bij het behandelen van inflammatoire huidaandoeningen zoals eczeem, psoriasis, lichen planus en vele andere dermatologische huidaandoeningen. Hormoonzalven remmen de ontstekingen in de huid, waardoor klachten als jeuk, schilferingen en roodheid verdwijnen. Lees meer over hoe smeer je goed een hormoonzalf.

Hoe zit het met ontwenningsverschijnselen ookwel topical Steroid Withdrawal genoemd (TSW)

TSW is mogelijk een klinische bijwerking dat kan optreden wanneer hormoonzalven onjuist of te veel worden gebruikt, en vervolgens worden stopgezet. Het gaat om ongepast, langdurig en frequent gebruik van matige tot hoge potentie lokale corticosteroïden. Vooral de dunne en gevoelige delen op het lichaam, zoals het gezicht en het genitale gebied, zijn het vaakst aangedaan.

Wat weten we over TSW eczeem?

In de literatuur is dit fenomeen slecht gedefinieerd en bijzonder weinig onderzocht. Een verklaring en immunologisch mechanisme achter dit fenomeen is er niet. Het hebben van een atopie (aanleg voor astma, hooikoorts en eczeem) is een risico factor. Een bijzondere bevinding is dat volwassen vrouwen die gemakkelijk blozen extra risico lopen. Ook zijn er enkele gevallen gemeld bij kinderen met eczeem.

Er zijn twee aparte vormen van TSW: Het erythemato-oedemateuze type (roodheid en zwelling) is meest gezien bij patiënten met atopische dermatitis, en 80% van patiënten met atopische dermatitis vallen in deze categorie. Het andere type is het papulopustulaire type (bultjes en puistjes), wat vaker voorkomt bij patiënten die hormoonzalven voor cosmetische doeleinden of gepigmenteerde aandoeningen gebruiken. Bij het beëindigen van hormoonzalven kunnen TSW patiënten al tekenen vertonen van huidschade zoals atrofie met striae en telangiectasia (gesprongen haarvaten).

Twee aparte vormen van Topical Steroid Withdrawal (TSW): Erythemato-oedemateuze en het andere papulopustuleuze type.

Hoe herken je TSW eczeem?

Symptomen die bij TSW voorkomen, zijn onder meer branderigheid, heftige jeukklachten en huidschilferingen, oedeem, puisten, roodheid en een gevoelige huid. Echter horen deze symptomen niet specifiek bij TSW.

Gesuggereerde criteria voor TSW zijn:

  1. Langdurig gebruik van hormoonzalven, maanden tot jaren. En geleidelijk ophogen van hormoonzalf sterktes om remissie of vermindering van huidklachten te bewerkstelligen.

2. Diagnostisch: hierbij is er sprake van atopie (atopisch eczeem), gebruik van sterke hormoonzalven in het gezicht, orale prednison gebruik voor huidklachten, jeuk, roodheid, branderigheid, overgevoelige huid bij het gebruik van cosmetische producten, schilferingen, (oozing) vocht uit de huid, oedeem (zwelling) van de oogleden en/of enkels, olifantenhuid (verdikte huid, verminderde huidelasticiteit) en red sleeve (rode mouw- scherp begrensde roodheid van de onderarmen of onderbenen) tekenen.

3. Additionele tekenen van TSW: slaapstoornis, stemmingsstoornis, huidpijn, papels, puisten en head light tekenen (rood gezicht behalve de neus en rond de mond)

De mate waarin deze klachten voorkomen: Branderigheid 65%, excessieve huidschilferingen 75%; zwelling 65%, gevoelige huid 47%, diffuse roodheid huid 100%, olifantenhuid 56%; red sleeve 40% en headlight sign, 29%.

Een Allergietest doen om hormoonzalfallergie of bijstoffen in hormoonzalven aan te tonen, is lastig omdat de huid te geprikkeld is. Hierdoor is de testuitslag onbetrouwbaar en wordt er onjuist een hormoonzalf- of wolvetallergie afgegeven.

De hamvraag: hoe kom je hier van af?

Een mogelijkheid is de hormoonzalf af te bouwen en over te stappen naar een lichtere hormoonzalf sterkte. Een voorbeeld van afbouwen is 3-4 x per week smeren of om de dag met een lagere hormoonzalf-sterkte. Meer over: Hoe smeer je goed een hormoonzalf.

Als de eczeemklachten nog te heftig zijn, dan is een calcineurine remmer (zoals protopic of elidel) zalf een optie. Elidel creme is te gebruiken vanaf 2 jaar oud, Protopic 0.03% en 0.1% zalf voor respectivelijk tieners en volwassenen. Deze zijn alleen op doktersrecept verkrijgbaar. Probeer het eerst op een klein huidgebiedje, bij sommigen kan het branderigheid veroorzaken. De branderigheid vermindert na enkele minuten tot zelfs een uur en na enkele dagen achtereenvolgens te smeren verdwijnt het.

Voor mensen met psoriasis is Calcipotriol (Silkis) zalf, bevat vitamine D een optie. Nieuw op komst is Tapinarof 1% creme, een hormoonvrije creme geschikt tegen milde tot ernstige psoriasis. Op basis van 1 x per dag smeren, gedurende 12 weken nam de ernst van de psoriasis af. Hou het in de gaten….

Bij het papulopustulaire type is een antibioticumkuur (minocin, doxycycline, erythromycine) de meest genoemde behandeling.

Anti-histamicum (anti-hooikoorts pillen) is zinvol bij jeukklachten. Maar ook coolpacks, aloë vera en Avena Sativa (tarwe-extracten), vaseline paraffine helpen er tegen. Een crème met menthol of parfum is niet goed in dit geval, omdat je daarmee de huid kan sensibiliseren en eczeem kan uitlokken. Tegen branderige pijn kan je pijnmedicatie gebruiken.

Huidverzorging

Huidschilfering treedt vaak op bij mensen met TSW. In dat geval kan je de huid frequent invetten en het liefst met een crème,, zalf of vaseline. Een gel of lotion kan de huid nog meer uitdrogen. Lees meer over lotions, crèmes en zalven. Een ideaal basisverzorgingsproduct bestaat uit 2 of 3 (zie foto hieronder) van deze groepen. Hierdoor wordt uw huid op verschillende manieren ondersteund om in goede conditie te blijven. Iconic Elements Natural Moisturizer Cream is ongeparfumeerd en bevat alle drie de elementen (occlusief, humectant en emollients).

moisturizer-occlusief-humectant-emolliens TSW eczeem
Verschillende moisturizers: occlusief, humectant, emollients

Literatuur

Hajar T, Leshem YA, Hanifin JM, Nedorost ST, Lio PA, Paller AS, Block J, Simpson EL; (the National Eczema Association Task Force). A systematic review of topical corticosteroid withdrawal (“steroid addiction”) in patients with atopic dermatitis and other dermatoses. J Am Acad Dermatol. 2015 Mar;72(3):541-549.e2.

Nu je hier bent

Soms is je huid geirriteerd en je wilt weten of het mogelijk van je eigen verzorgingsproducten komt. Een betrouwbare truc is de ROAT test. Het staat voor Repeated open Application Test (ROAT), het wordt gebruikt om te onderzoeken of je een allergie heeft voor een bepaald (huidverzorgings-) product. Het voordeel van de ROAT is dat u deze gemakkelijk thuis kan uitvoeren, zonder dat u hiervoor naar een dermatoloog moet. Als er echter een huidreactie ontstaat, dient u deze ALTIJD door uw dermatoloog te laten beoordelen. Lees meer over ROAT

Volg ons Iconic Elements op facebook en instagram
Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
WhatsApp

Aanbevolen berichten

Iconic-Elements.com maakt gebruik van cookies. Wij gebruiken onder meer analytische cookies (met Google Analytics) om onze site continu te verbeteren. Lees onze privacybeleid voor meer informatie. Indien je de analytische cookies wilt uitschakelen, klik hier.