Pigmentvermindering door voedingssupplementen?

Dermatologie Iconic Elements

Het klinkt te mooi om waar te zijn: Je neemt dagelijks een voedingssupplement in en je pigmentvlekken verdwijnen als sneeuw voor de zon.

We weten dat voeding positieve of negatieve invloeden kan hebben op een aantal huidaandoeningen zoals eczeem, acne en voortijdige huidveroudering. Een ‘slecht’ dieet kan de huid doen verslechteren en andersom kan gezond eten de huid verbeteren.

Maar kunnen supplementen vervelende pigmentvlekken doen verdwijnen? Deze vraag heb ik mijzelf ook gesteld. Wat zegt de wetenschap hierover?

Maar eerst: wat zijn pigmentvlekken?

Vlekjes, of hyperpigmentatie, is meestal een onschuldige aandoening waarbij plekken op de huid donkerder van kleur zijn dan de normale, omringende huid. Hyperpigmentatie wordt in de huid veroorzaakt door overproductie van pigment, bekend als melanine. Er zijn 2 typen melanine: eumelanin en pheomelanin. Eumelanin is bruin-zwart en het beschermt ons tegen ultraviolet licht (foto-protectief). Pheomelanin is geel-rood, foto-reactief en beschermt niet tegen ultraviolette straling.

Pheomelanin is geel-rood en beschermt niet tegen UV straling. Eumelanin is bruin-zwart (bruin tintje) en beschermt tegen UV straling.

Hoewel bijna iedereen evenveel pigmentcellen (melanocyten) heeft, verschillen de hoeveelheid en de grootte van pigmentcellen (melanosomen) en melaninedeeltjes enorm, wat resulteert in verschillende huidskleuren. Mensen met een lichte huidskleur, huidtype 1 en 2, produceren meer pheomelanin en verbranden sneller in de zon. Donkere huidtypen 3-6 hebben voornamelijk eumelanin en zijn beter bestand tegen de zon.

HuidtypeKenmerkHuidverbrandingHuidkanker risico
1Lichte ogen, rossig haar, sproetenAltijdGrootste risico
2Lichte huid en ogen, blond haarSnelHoog risico
3Licht getinte huid, donkere ogenZeldenHoog risico
4Getinte huid, donkere ogen en donker haar (Mediterraan)Bijna nooit, bruint zeer goedMatig risico
5Donker getinte huid (Aziatisch)Zeer goed bestand tegen zonKomt weinig voor, wel hoog risico op vitamine D gebrek
6Zeer donkere huid (Negroïde)Zeer goed bestand tegen zonKomt weinig voor, wel hoog risico op vitamine D gebrek

Onderscheid in pigmentvlekken

De ene pigmentvlek is de andere niet. Dermatologen onderscheiden pigmentvlekken in primaire en secundaire oorzaken. Simpel gezegd zijn pigmentvlekken bij een primaire oorzaak aangeboren, en bij een secundaire verworven. ‘Verworven’ wil zeggen: pigmentvlekken zijn ontstaan na een huidaandoening zoals acne, eczeem, psoriasis of zonverbranding. Secundair kan ook ontstaan door langdurige zonexpositie en zonnebankgebruik. Een voorbeeld hiervan is lentigo solaris oftewel ‘ouderdomsvlekken’. Secundaire pigmentvlekken kunnen ook optreden ten gevolge van medicijngebruik zoals anticonceptie, bepaalde antibiotica (minocin) of hartmedicatie (amiodarone). De oorzaak, primair of secundair. bepaalt het succes van de behandeling. Lees meer over de verschillende vormen van pigmentvlekken.

Wat is er over supplementen en pigment bekend?

De meeste wetenschappelijke studies richten zich op huidblekende effecten van huidverzorgende crèmes, laser- en peelingbehandelingen om pigment te verwijderen. Aan de andere kant bestaan er een aantal supplementen met natuurlijke extracten en vitamines, vaak gepromoot door supplementfabrikanten voor de behandeling van donkere vlekken. Ik was met name nieuwsgierig naar het bewijs van de claims van deze fabrikanten.

Vitamines

Vitamine B12

Een tekort aan vitamine B12 kan hyperpigmentatie veroorzaken, met name op de handen en voeten. Dit is zeldzaam, maar komt het meest voor bij veganististenof strikte vegetariërs. Hyperpigmentatie verdwijnt meestal na inname van vitamine B12 supplementen. Verbetering kan binnen twee weken worden opgemerkt, maar in sommige gevallen is 6 tot 12 weken behandeling nodig.

Foliumzuur

Foliumzuurgebrek wordt meestal veroorzaakt door chemotherapie of methotrexaatgebruik maar kan ook worden veroorzaakt door zwangerschap en anticonceptiepillen. Hyperpigmentatie op de handpalmen, voetzolen en tong is beschreven als gevolg van foliumzuurgebrek tijdens de zwangerschap.

Gegeneraliseerde hyperpigmentatie is beschreven bij patiënten met acute leukemie die foliumzuurantagonisten kregen, terwijl een ander geval werd gemeld van foliumzuurdeficiëntie bij ondervoede alcoholisten.

Foliumzuur komt van nature voor in gezonde voeding. Onder andere avocado, spinazie, lever, asperges en spruitjes behoren tot het voedsel met de hoogste niveaus van foliumzuur. Een effectieve behandeling vereist een dieet met veel foliumzuur of vitaminesupplementen.

Vitamine A, β-Caroteen

Vitamine A-tekort kan hyperpigmentatie van de huid veroorzaken, ook wel phrynoderma genoemd. Het wordt veroorzaakt door een combinatie van onvoldoende inname van vitamine A en/of β-caroteen via de voeding. Denk met name aan mensen die een strikt gewichtsverliesprogramma volgen of een maag- of darmoperatie hebben ondergaan.

De belangrijkste bronnen van vitamine A zijn lever, eieren en boter. Betacaroteen wordt aangetroffen in groene bladeren en de meeste oranjekleurige en gele vruchten, maar ook in groenten zoals wortelen, gele paprika, watermeloen, papaja en tomaten. Betacaroteen wordt na opname in vitamine A omgezet.

Nu wordt het interessanter

Glutathion

Van glutathion wordt gedacht dat afremming van pigment op verschillende mechanismen werkt. Het remt de aanmaak van pigment in de melanocyten (pigmentcellen), en de sterke antioxidante werking van glutathion heeft ook een remmende werking op de pigmentaanmaak.

In een gerandomiseerde placebo-gecontroleerde studie uit 2012 met 60 vrijwilligers, kregen de vrijwilligers oraal toegediende glutathion in een dosis van 500 mg per dag gedurende 4 weken. Het resulteerde in een lichtere huidskleur van het gelaat en onderarmen. Op zich is glutathion als een supplementkuur veilig, maar voor wat betreft de effecten op langere termijn is meer onderzoek nodig.

Qua voeding zijn fruit, groente en vlees bronnen van natuurlijke glutathion.

Aminozuren

Cysteïne

Cysteïne is een semi-essentieel aminozuur, wat betekent dat het menselijk lichaam het zelf kan maken. Het is een belangrijke bouwsteen van gluthation. Cysteine komt voor in eiwitrijke voeding zoals yoghurt, vlees, maar ook uien, broccoli, haver, paprika en eidooier.

Cysteine is betrokken bij pheomelanogenesis. Bij een hoge concentratie vindt er een verschuiving naar pheomelanin (geel rode, niet UV beschermend pigment) in plaats van eumelanin (bruin-zwarte pigment, UV beschermend pigment). Dit is aangetoond in dierexperimentele studies en weefselkweken. Hoe hoog de dosering voor de mens moet zijn, is niet bekend.

Tranexaminezuur

Tranexaminezuur is een synthetische vorm van het aminozuur ‘lysine’. Het is een geneesmiddel dat vaak gebruikt om bloedingen door trauma, operatie, bevalling, zware menstruatie en neusbloedingen te voorkomen. Een off-label use van tranexamine is de behandeling van melasma. Dit is wel onder strikt medisch toezicht en met bloedonderzoeken.

Behandeling van melasma met oraal tranexaminezuur is beschreven in onderzoeken. In één onderzoek bleek een dosering van 250 mg tweemaal daags gedurende 6 maanden 65% van de patiënten te resulteren in een uitstekende of goede verbetering. Het gebruik van tranexaminezuur voor het verlichten van donkere vlekken op de huid geeft een potentieel risico op trombose. Tijdens de tranexaminekuur wordt geadviseerd om met anticonceptie te stoppen.

Alternatieven

De consumptie van koffie, dat hoge concentraties antioxidant polyfenolen bevat, vertoonde in een Japanse studie een significante afname van de pigmentvlekscore. Andere voedingsmiddelen die rijk zijn aan polyfenolen zijn oolong-thee, groene thee, tomaten, pure chocolade, kruidnagel, pepermunt en oregano.

In een dierexperimentele studie op cavia’s werd het effect van vitamine C, L-cysteïne en vitamine E onderzocht. Door kunstmatig ultraviolette B-licht opgewekte huidpigment was het minst uitgesproken in de vitamine C, E en L-Cysteïne suppletie groep.

Dus

Tot op een zekere hoogte kunnen voeding en supplementen bijdragen aan vermindering van vervelende donkere vlekken op het lichaam. Uiteraard is het ook belangrijk om de huid te beschermen tegen de zon, gecombineerd met de juiste behandeling en huidverzorgingsingrediënten. Als we mogen concluderen wat het meeste succes heeft, is dat het verminderen van pigmentvlekken door middel van voedingssupplementen.

Als je een tekort hebt aan bepaalde voedingsstoffen dan hebben aanvullende supplementen of ‘gezond en gevarieerd’ eten het beste effect op het verminderen/voorkomen van pigmentvlekken.

Kanttekening van dr. Francis Wu: regelmatig zie ik melasma door het gebruik van orale anticonceptie. Een studie uit 2013 beschreef een tekort aan vitamines en mineralen door het gebruik van orale anticonceptie. De tekorten zijn B2, B6, B12, C, E, foliumzuur, magnesium, selenium en zink. Een tekort aan vitamine B12, C, E en foliumzuur kan bijdragen aan pigmentvlekken. Zie de vitaminetekorten als een druppel in een melasma-emmer, de druppelgrootte kan variëren. En als je melasma-emmer klein is en er zijn vele en grote druppels (vitamine tekorten door eenzijdig dieet, onbeschermd zonnen, zonnebank, anticonceptie), dan stroomt de emmer sneller over en heb je melasmaklachten.

Heb je vlekken zonder tekorten, dan is orale tranexaminezuur-inname mogelijk, maar wel onder toezicht van een ervaren arts. Geen zin in gedoe, dan kunnen glutathion supplementen gedurende 4 weken nog het proberen waard zijn, gecombineerd met koffie of thee en pure chocolade. Hoe mooi kan dat zijn, life is good.

Literatuur:

Rao VR. Vitamin B12 deficiency presenting with hyperpigmentation and pancytopenia. J Family Med Prim Care. 2018;7(3):642-644.

Downham TF, Rehbein HM, Taylor KE. Hyperpigmentation and Folate Deficiency. Arch Dermatol. 1976;112(4):562.

Bleasel NR, Stapleton KM, Lee MS, Sullivan J. Vitamin A deficiency phrynoderma: due to malabsorption and inadequate diet. J Am Acad Dermatol. 1999 Aug;41(2 Pt 2):322-4. 

Villarama CD, Maibach HI. Glutathione as a depigmenting agent: an overview. Int J Cosmet Sci. 2005 Jun;27(3):147–53.

Arjinpathana N, Asawanonda P. Glutathione as an oral whitening agent: A randomized, double-blind, placebo-controlled study. J Dermatol Treat. 2012;23(2):97–102.

Wu S, Shi H, Wu H, Yan S, Guo J, Sun Y, et al. Treatment of Melasma With Oral Administration of Tranexamic Acid. Aesthetic Plast Surg. 2012 May 3;36(4):964–70.

Fukushima Y, Takahashi Y, Hori Y, Kishimoto Y, Shiga K, Tanaka Y, et al. Skin photoprotection and consumption of coffee and polyphenols in healthy middle-aged Japanese females. Int J Dermatol. 2015 Apr;54(4):410–8.

Palmery M, Saraceno A, Vaiarelli A, Carlomagno G. Oral contraceptives and changes in nutritional requirements. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2013 Jul;17(13):1804-13

Aanbevolen berichten

No comment yet, add your voice below!


Add a Comment