Post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH) is een donkere verkleuring van de huid die vaak optreedt na een huidaandoening. Huidspecialisten gebruiken vaak de term PIH om deze pigmentvlekken te beschrijven. De grootte, vorm en aantal PIH-vlekken komen meestal overeen met de oorspronkelijke aandoening of beschadiging van de huid. Bijvoorbeeld, bij acne kunnen er verheven of vlakke donkere vlekken achterblijven. Het kan ook voorkomen dat de structuur van de huid niet verandert. PIH is over het algemeen onschadelijk, maar kan wel als cosmetisch storend worden ervaren.
Wat is de oorzaak van (PIH) pigmentvlekken?
Post-inflammatoire hyperpigmentatie ontstaat als gevolg van een eerdere huidontsteking, irritatie of beschadiging. De term betekent letterlijk: verkleuring die optreedt na een ontstekingsreactie. Tijdens het herstelproces worden pigmentcellen in de huid geactiveerd, waardoor extra melanine wordt aangemaakt. Dit pigment blijft achter op de plek waar de huid eerder aangedaan was en is zichtbaar als een donkere vlek. Aan de buitenkant kan de huid volledig hersteld lijken, terwijl onderhuids de pigmentactiviteit nog verhoogd is. Blootstelling aan zonlicht, maar ook aan zichtbaar licht, kan deze pigmentproductie verder stimuleren, waardoor de verkleuring intenser wordt en langer zichtbaar blijft.
De vorming van pigmentvlekken na huidbeschadiging komt vooral voor bij mensen met een donkere huid, bruin haar of bruine ogen. Mensen met Aziatische of Negroïde huidtypen hebben er veel last van. Hoe donkerder de huid hoe groter de kans op post-inflammatoire hyperpigmentatie en hoe langer het duurt voordat vlekken verdwijnen en de huid weer normaal wordt. Meer over kenmerken van de Aziatische huid
Acne is een bekende huidaandoening waarbij pigmentvlekken ten gevolge van een ontsteking ontstaan. Vooral mensen met een donker huidtype hebben bij acne last van PIH, omdat zij een actiever pigmentsysteem hebben dan mensen met een lichtere huid. Ook zijn er bepaalde geneesmiddelen die PIH kunnen veroorzaken. Lees het artikel over geneesmiddelen en lichtovergevoeligheid om hier meer over te weten.
Naast acne en andere huidbeschadigingen, kan PIH ook voorkomen op plekken waar veel gekrabd wordt. Hoewel er bij melasma (zwangerschapsmasker) te veel pigment wordt gevormd, wordt het gezien als een aparte huidziekte die niet vooraf wordt gegaan door een ontsteking van de huid.
Hoe kan ik mezelf verzorgen?
Kijk goed naar je huid. Als je last hebt van een onderliggende huidaandoening, moet je die zo goed mogelijk behandelen om nieuwe pigmentvlekken te voorkomen.
Heb je een wondje of een herstellend plekje? Bescherm het dan goed met zonnebrandcrème met minimaal SPF 30. Een minerale zonnebescherming op basis van zinkoxide en titaniumdioxide vormt direct na aanbrengen een beschermende laag op de huid. De toevoeging van ijzeroxide draagt bij aan bescherming tegen zichtbaar licht. Minerale filters werken zonder chemische omzetting in de huid en worden daarom vaak beter verdragen door een gevoelige of snel reagerende huid.
Laat wondjes goed genezen en blijf van dat korstje af. We weten allemaal hoe verleidelijk het is om het eraf te krabben, maar probeer er zo min mogelijk aan te zitten. Als het je echt niet lukt, kun je de plekken gerust met een pleister afplakken.
Probeer bij jeukende huidaandoeningen zo min mogelijk te krabben.
Andere adviezen
Hieronder nog enkele tips hoe je pigmentvlekken effectief en efficiënt kan behandelen:
Naast bescherming tegen zowel ultraviolet als zichtbaar licht kan de aanpak van pigmentvlekken worden ondersteund met bepaalde cosmetische ingrediënten. Stoffen zoals vitamine A, vitamine C, vitamine B3 (niacinamide), arbutine, kojic acid en resveratrol worden in huidverzorging gebruikt om pigmentprocessen te helpen reguleren en ongelijkmatige verkleuringen geleidelijk te verminderen.
Er bestaat ook zoiets als camouflagetherapie. Wanneer pigmentvlekken heel donker zijn, kan make-up onvoldoende dekkend zijn. De huidtherapeut kan met camouflagetherapie crèmes op kleur maken die passen bij je huid om zo je pigmentvlekken bedekken.
Een andere optie is chemische peeling. De peeling gebeurt onder begeleiding van een huidspecialist en stimuleert de huid om sneller af te schilferen en zich te gaan vernieuwen. Hierdoor zullen vlekjes sneller vervagen en wordt pigment lichter.
Bij microneedling worden er door middel van de dermapen hele kleine gaatjes in de huid gemaakt. Dit zorgt ervoor dat er een huid vernieuwingsproces op gang komt en de huid zichzelf gaat vernieuwen. Omdat het op een gecontroleerde manier gaat, is de kans op nieuwe pigmentvorming kleiner, ook bij mensen met donkere huidtypes.
Het is niet verstandig om zelf blekende crèmes aan te schaffen. Deze producten bevatten vaak hydrochinon, een stof die de huid kan irriteren en bij onjuist of langdurig gebruik pigmentproblemen juist kan verergeren. In sommige gevallen kan dit leiden tot een aandoening zoals ochronose, waarbij de huid blijvend donker verkleurt. Hoe dit ontstaat en waarom voorzichtigheid nodig is bij dit type producten, wordt verder toegelicht in onze uitleg over ochronose en de oorzaken daarvan. Overleg met een huidtherapeut of eventueel met je arts of apotheker als je een blekende crème wilt smeren.
Voor een uitgebreid overzicht van alle vormen van pigmentvlekken: Van melasma tot post-inflammatoire hyperpigmentatie, bezoek onze hoofdpagina over pigmentvlekken.
Je leest daar meer over oorzaken, behandeling, preventie én hoe je de natuurlijke huidbarrière ondersteunt.
Nu je hier bent
Hyperpigmentatie wordt in de huid veroorzaakt door overproductie van een pigment, bekend als melanine. Er zijn 2 typen melanine: eumelanin en pheomelanin. Eumelanin is bruin-zwart en het beschermt ons tegen ultraviolete licht (foto-protectief). Pheomelanin is geel-rood, foto-reactief en beschermt niet tegen ultraviolete straling. Lees meer hierover: Pigment en wat je er aan kan doen