Wist je dat: Stikstofdioxide veroorzaakt 20-35% meer pigmentvlekken

In de eerste 2020 editie de BEAUTY professional.

Onderzoek wijst uit:

STIKSTOFDIOXIDE VEROORZAAKT PIGMENTVLEKKEN

De kranten staan er vol van en we horen het in het nieuws: momenteel is er een stikstofcrisis. Volgens de overheid moet de uitstoot verminderd worden om de gezondheid van de mens te garanderen. Dat weten we inmiddels. Maar wat veel mensen in de beautybranche niet weten, is dat stikstofdioxide, het gas dat auto’s en vrachtwagens uitstoten, pigmentvlekken veroorzaakt. Francis Wu, dermatoloog van het Dermatologisch Centrum Utrecht, legt het uit. Hij baseert zich hierbij op verschillende wetenschappelijke onderzoeken.

Stikstofdioxide (NO₂) is een belangrijke graadmeter voor de luchtverontreiniging die het verkeer veroorzaakt. Francis Wu vertelt dat onderzoekers in Duitsland een aantal jaar geleden onderzoek deden naar de gevolgen van stikstofdioxide op de huid.

De onderzoekers beoordeelden de huid van 400 vrouwen in de leeftijdscategorie van 70 tot 80 jaar. De ene groep proefpersonen kwam uit het Ruhrgebied, waar veel industrie is. De andere groep leefde in de landelijke omgeving van Borken. De proefpersonen woonden allemaal minimaal dertig jaar op dezelfde locatie.

Uit de analyse bleek dat de personen uit het Ruhrgebied, die veel blootgesteld waren aan stikstofdioxide, meer last van pigmentvlekken hadden dan de personen uit de landelijke omgeving van Borken. Deze verkleuringen waren vooral op de wangen zichtbaar. Ook bleek dat de proefpersonen, die meer (10 µg/m3) aan stikstofdioxide blootgesteld waren, aanzienlijk meer lentigines hadden. Maar liefst 20% tot zelfs 35% meer pigmentvlekken waren bij hen zichtbaar.

Ook een Chinese studie gedaan

In navolging op de Duitse resultaten deden Chinese wetenschappers in Taizhou ook onderzoek. Ze beoordeelden de huid van 743 vrouwen in de leeftijdsgroep van 27 tot 89 jaar. Hierbij gebruikten de onderzoekers de gegevens van de meetstations van het Taizhou Environmental Bureau om de hoeveelheid stikstofdioxide te bepalen, waaraan de vrouwen blootgesteld waren. De bevindingen waren nagenoeg gelijk aan de Duitse analyse. Hieruit concludeerden ze ook dat de onderzoeksresultaten dus niet alleen voor de blanke huid golden, maar ook voor de Aziatische.

Lentigines

Francis Wu refereert tijdens het gesprek ook naar het Journal of Investigative Dermatology. In dit vakblad voor dermatologen is over beide onderzoeken een artikel gepubliceerd. Hierin staat dat blootstelling aan stikstofdioxide geassocieerd wordt met het ontstaan van meer pigmentvlekken op de wangen. Het sterkste verband tussen NO₂ en lentigines was zichtbaar bij vrouwen boven de vijftig jaar. Op hun gelaat zijn meer pigmentvlekken te onderscheiden, dan op de huid van jongere vrouwen, die in dezelfde omstandigheden en in hetzelfde gebied leven.

Melanine

Francis Wu legt uit hoe stikstofdioxide (NO₂) uit de lucht, pigmentvlekken kan veroorzaken. In de huid bevinden zich verschillende soorten receptoren, dat zijn kleine “ontvangers” die signalen uit de omgeving oppikken. Eén daarvan is de aryl hydrocarbon receptor (AHR), ook wel bekend als de dioxine receptor. Deze receptor speelt een rol in hoe de huid reageert op stoffen uit de buitenwereld, zoals luchtvervuiling, tabaksrook en bepaalde chemische verbindingen.

Wanneer dioxine-achtige stoffen of luchtvervuilingsdeeltjes op de huid terechtkomen, kunnen ze zich binden aan deze AHR-receptoren. Na activatie verplaatst het AHR-complex zich naar de celkern, waar het genen aanstuurt die betrokken zijn bij ontstekingsreacties, oxidatieve stress en de productie van melanine, dat is het pigment dat de huid haar kleur geeft.

Bij langdurige of herhaalde blootstelling raakt dit systeem overgestimuleerd, waardoor de melanineproductie ontregeld wordt. Het gevolg is dat bepaalde huidgebieden te veel pigment aanmaken, wat zich uit in donkere vlekken of ongelijkmatige verkleuring (hyperpigmentatie). Daarom speelt de AHR-receptor een belangrijke rol in de link tussen luchtvervuiling, ontstekingen en pigmentvorming in de huid.

Preventie

Consumenten kunnen weinig actie ondernemen om te voorkomen dat er pigmentvlekken op hun huid ontstaat door stikstofdioxide. Francis Wu: “Het is belangrijk dat ze hun huid ’s ochtends en ’s avonds goed reinigen. Zodat stikstofdioxide niet kan hechten aan de receptoren. Daarnaast kunnen ze het beste voor huidverzorgingsproducten kiezen die antioxidanten zoals flavonoïden, het co-enzym Q10 of vitamine E bevatten. Tegenwoordig komen er steeds meer producten op de markt die de huid tegen luchtvervuiling beschermen.

Een interessant cosmetisch ingrediënt is ectoin, dat onder andere voorkomt in Iconic Elements Spotreducer, waarvoor een prijs is gewonnen. Ectoin helpt de huid zich te beschermen tegen schade door luchtvervuiling, al doet het dat op een andere manier dan antioxidanten zoals vitamine C of niacinamide. Het werkt niet door vervuilingsdeeltjes te neutraliseren, maar door te voorkomen dat ze schade kunnen aanrichten. Het is daarmee vooral een beschermend en stabiliserend molecuul.

Hoe werkt ectoin precies?

1. Celbescherming en barrièreversterking
Ectoine is een zogenoemd extremolyte, dit is een beschermstof die wordt geproduceerd door micro-organismen die overleven in extreme omstandigheden, zoals zoutmeren en woestijnen. In huidverzorging vormt ectoin een dunne, hydraterende beschermfilm op het huidoppervlak. Deze laag stabiliseert celmembranen en vermindert de hechting van fijnstof, ozon en rookdeeltjes aan de huid. Daardoor raakt de huid minder snel uit balans bij blootstelling aan stedelijke vervuiling.

2. Vermindering van ontstekingsreacties
Luchtvervuiling kan in de huid de AHR-receptor (aryl hydrocarbon receptor, ook wel dioxinereceptor) activeren. Dat proces leidt tot oxidatieve stress, ontstekingen en pigmentveranderingen. Ectoin remt dit indirect door het aantal ontstekingsstofjes en vrije radicalen te verlagen, waardoor de huid rustiger reageert op externe prikkels. Ectoin studies tonen wel aan dat het ontstekingsmarkers (zoals IL-6 en TNF-α) vermindert.

3. Hydratatie en herstel
Fijnstof en ozon drogen de huid uit en verzwakken de huidbarrière. Ectoin verhoogt het vochtgehalte in de hoornlaag en ondersteunt het herstel van beschadigde lipiden, zodat de huid beter bestand is tegen prikkels van buitenaf. Ectoin zelf is geen antioxidant, het neutraliseert vrije radicalen niet rechtstreeks, maar voorkomt dat cellen beschadigd raken door celmembraan bescherming en ontstekingsremming.

Randstad

In het noorden van Nederland zit er minderstikstofdioxide(NO₂) in de lucht. Terwijl het percentage in de Randstad en in het midden van Nederland aanzienlijk hoger ligt. Vooral in de ochtend- en avondspits zijn de concentraties erg hoog.

Wat is stikstof?

Als we het over stikstof (N2) hebben, bedoelen we het kleur- en reukloze gas dat je overal om ons heen terugvindt. De lucht die we inademen bevat voor 78 procent aan stikstof. Dat is geen probleem, want stikstof an sich is niet gevaarlijk voor mens en milieu. Wat wel problemen veroorzaakt zijn de verbindingen van stikstof. Hiermee bedoelen we de stikstofoxiden(NOx, een verbinding van stikstof en zuurstof), die in de lucht terechtkomen door de uitstoot van de industrie en door de uitlaatgassen van verkeer.

Ook ammoniak (NH3, een verbinding van stikstof en waterstof) in de lucht is schadelijk. Ammoniak (NH3) komt in de lucht door de mest van dieren. Boeren gebruiken dit om hun grond vruchtbaarder te maken. Zo groeien hun planten beter en brengen hun gewassen meer geld op. Een gedeelte van de mest verdampt echter namelijk als ammoniak.

Stikstofcrisis

Omdat de stikstofuitstoot minder moest worden, heeft de overheid in 2015 een programma ontwikkeld: Programma Aanpak Stikstof (PAS). Hierin was zichtbaar hoeveel stikstof uitgestoten mocht worden. Aan de hand hiervan werden vergunningen verleend. In mei 2019 oordeelde de Raad van State echter dat het PAS geen rekening houdt met de Europese regels, die ervoor moeten zorgen dat de Nederlandse natuurgebieden (Natura 2000-gebieden) behouden blijven. Dit zorgde er voor dat het PAS niet meer gebruikt kan worden voor het bepalen of een project wel of geen vergunning krijgt. Provincies, waterschappen, gemeenten en het Rijk besloten daarom hun beslissingen op het gebied van stikstofuitstoot op te schorten. 

Nu je hier bent

Wat zijn pigmentvlekken? Vlekjes of hyperpigmentatie is meestal een onschuldige aandoening waarbij plekken op de huid donkerder van kleur worden dan de normale omringende huid. Hyperpigmentatie wordt in de huid veroorzaakt door overproductie van een pigment, bekend als melanine. 

Lees meer over pigmentvlekken op onze hoofpagina